Gołąbki z ryżem i grzybami

Przygotuj kapustę: usuń zewnętrzne, zniszczone liście. Postaw główkę kapusty w dużym garnku z wrzącą, osoloną wodą (woda ma przykryć kapustę). Gotuj całą główkę przez 8–10 minut, obracając ją delikatnie 2–3 razy, aby liście zmiękły i łatwo dały się odrywać. Po ugotowaniu przełóż kapustę na deskę i odstaw, aż będzie na tyle chłodna, by można było ją dotykać (ok. 10–15 minut).

Oddzielaj liście kapusty miękko od główki. Jeśli przy liściu zostanie gruby nerw (twarda część przy łodydze), przetnij go ostrym nożem lub odetnij nożyczkami, aby liść był elastyczny i łatwy do zrolowania.

Namocz suszone grzyby: umieść grzyby w misce i zalej 200 ml gorącej (nie wrzącej) wody. Odstaw na 25–30 minut, aż zmiękną. Po namoczeniu wyjmij grzyby, odciśnij i drobno posiekaj. Zachowaj wodę z moczenia (przez sitko) — użyjesz jej do przyprawienia farszu i sosu.

Ugotuj ryż: wsyp suchy ryż do garnka z 400 ml wrzącej, lekko osolonej wody. Gotuj zgodnie z instrukcją producenta (zazwyczaj 10–12 minut) aż będzie al dente — miękki, ale nie rozgotowany. Odcedź dokładnie na sicie i odstaw, aby przestygł lekko.

Podsmaż warzywa: obierz i drobno posiekaj cebulę, czosnek zgnieć i posiekaj lub przeciśnij przez praskę, marchewkę obierz i zetrzyj na drobnych oczkach. Rozgrzej na patelni olej rzepakowy (30 g). Jeśli używasz masła (opcjonalnie), dodaj je razem z olejem. Wrzuć cebulę i smaż na średnim ogniu 4–5 minut, aż się zeszkli (przejrzysta, miękka). Dodaj marchew i smaż kolejne 4 minuty. Dodaj czosnek i smaż 30–40 sekund, aż poczujesz jego aromat, uważając aby się nie przypalił.

Połącz farsz: do dużej miski włóż ugotowany ryż, odsączone i drobno posiekane grzyby, podsmażoną cebulę z marchewką i czosnkiem. Dodaj łyżeczkę majeranku (2 g), 1–2 g pieprzu (według smaku) i 2 g soli (pół porcji soli na farsz; resztę dodamy do sosu). Wlej 2–3 łyżki (ok. 30–45 g) wody z namaczania grzybów, aby wzbogacić aromat. Wymieszaj wszystko drewnianą łyżką, sprawdź doprawienie — farsz ma być wyraźny w smaku, ale nie przesolony.

Formowanie gołąbków: rozłóż liść kapusty płasko, jeśli liść ma grubą żyłkę w dolnej części, przytnij ją nożem, aby ułatwić zawijanie. Na środku liścia nałóż 2–3 łyżki farszu (ok. 40–50 g). Zegnij boki liścia do środka nad farszem, następnie zawijaj od strony nasady liścia ku górze, formując zwarty rulon. Powtórz z pozostałymi liśćmi i farszem. Staraj się, żeby gołąbki były zbliżone rozmiarem, aby równomiernie się poddusiły.

Układanie w naczyniu: na dno szerokiego naczynia żaroodpornego (ok. 30x20 cm) ułóż warstwę drobno posiekanych lub odciętych kawałków kapusty, aby gołąbki nie przywierały. Układaj gołąbki ściśle obok siebie na tym spodzie tak, aby nie były luźne. Gęste ułożenie zapobiegnie rozpadaniu się podczas duszenia.

Dusz je w piekarniku: przykryj naczynie szczelnie folią aluminiową lub pokrywką. Wstaw do nagrzanego piekarnika nagrzanego do 180°C (opcja termoobiegu 170°C) i duś przez 45 minut. Po 45 minutach zdejmij folię i piecz jeszcze 10 minut, aby wierzch lekko się przyrumienił i sos lekko zgęstniał. Po upływie czasu wyjmij naczynie, sprawdź miękkość gołąbków — liście mają być miękkie, a farsz gorący w środku.

Przygotuj sos: w misce wymieszaj passatę pomidorową (400 ml) z bulionem warzywnym (300 ml) oraz z zachowaną wodą z moczenia grzybów (jeśli pozostała). Dodaj pozostałe 4 g soli (dopełnienie soli), ładną szczyptę pieprzu i 1 liść laurowy (z pozostałych 2 usuń jeden po duszeniu). Możesz dodać 1–2 łyżki wody, jeśli sos wydaje się zbyt gęsty. Polej równomiernie gołąbki przygotowanym sosem — płyn powinien sięgać do około 2/3 wysokości gołąbków.

Podawaj gorące: ułóż 2–3 gołąbki na talerzu, polej sosem z naczynia i opcjonalnie posyp drobno posiekaną natką pietruszki (30 g pęczek - użyj części, resztę możesz przechować). Podawaj z łyżką sosu obok lub dodatkową miską sosu.

Sprawdź smak i konsystencję: jeśli po duszeniu sos jest za rzadki, przelej go na patelnię i gotuj 5–8 minut na średnim ogniu, aż lekko zgęstnieje. Jeśli jest za gęsty — dolej 1–2 łyżki bulionu. Gołąbki można przygotować wcześniej i odgrzać w piekarniku w 160°C przez 20–25 minut zakryte folią.