Piecowane gruszki korzenne z migdałowo-owsianym crumble i sosem waniliowo-karmelowym

Wybierz 4 średnie gruszki (razem ~720 g). Umyj owoce pod bieżącą wodą i osusz papierowym ręcznikiem. Przekrój każdą gruszkę na pół wzdłuż, a następnie wyjmij gniazda nasienne małą łyżeczką lub nożykiem, tworząc gładkie wnęki. Nie obieraj obowiązkowo – skórka doda koloru i zachowa kształt podczas pieczenia; jeśli gruszki mają twardą skórę, obierz cienko nożem.

Przygotuj glazurę: w małej miseczce wymieszaj miód (30 g) z sokiem z cytryny (30 ml) i połową ilości cynamonu (około 2 g). Posmaruj każdy kawałek gruszki cienką warstwą glazury przy pomocy pędzelka kuchennego — glazura nada blasku i lekko skarmelizuje się w piekarniku.

Nagrzej piekarnik do 180°C (góra-dół; przy termoobiegu 160°C). Ułóż połówki gruszek skórą do dołu w naczyniu żaroodpornym (średnica ~20-24 cm lub brytfanka), tak aby ciasno leżały i nie przewracały się. Piecz przez 25–30 minut, aż miąższ będzie miękki przy dotyku wykałaczki, ale nie rozpadnie się — powinna dać się wbić wykałaczka z lekkim oporem.

Przygotuj crumble: w dużej misce połącz mąkę pszenna (90 g), płatki owsiane (80 g), cukier brązowy (80 g), pozostałą połowę cynamonu (2 g), gałkę muszkatołową (1 g) i szczyptę soli (1 g). Masło (50 g) pokrój na małe kostki i szybko wetrzyj w suchą mieszankę palcami lub użyj siekacza/kostkarki do ciasta, aż powstaną grudkowate „okruszki” wielkości od grochu do większych kawałków. Kruche kawałki dobrze trzymają teksturę po upieczeniu.

Rozłóż crumble równomiernie na blasze wyłożonej papierem do pieczenia. Jeśli używasz migdałów płatków (opcjonalnie), nie mieszaj ich jeszcze z crumble — zachowaj je do posypania pod koniec. Piecz w 180°C przez 12–15 minut, mieszając w połowie czasu, aż crumble będzie złociste i chrupiące. Po upieczeniu pozostaw do całkowitego przestudzenia — stanie się bardziej chrupiące.

W garnuszku o grubym dnie podgrzej na średnim ogniu 40 g cukru brązowego i masło (pozostałe 30 g) aż do rozpuszczenia i skarmelizowania — mieszaj łyżką, aż mieszanina przybierze złoto-bursztynowy kolor. Uważaj, by nie przypalić (gorzki smak). Zmniejsz ogień do niskiego i powoli wlej podgrzaną śmietankę kremówkę (200 ml), ciągle mieszając. Z przekrojonej laski wanilii zeskrob nasiona i dodaj je wraz ze strąkiem do garnka. Doprowadź delikatnie do wrzenia i gotuj 2–3 minuty, aż sos lekko zgęstnieje (powinien spowijać łyżkę). Usuń strąk wanilii.

Skosztuj sosu i, jeśli trzeba, dopraw odrobiną soku z cytryny (kilka kropel) lub szczyptą soli (1 g) — to podbije smak i złagodzi słodycz. Trzymaj sos ciepły na bardzo niskim ogniu lub przelej do miseczki i ustaw na kąpieli wodnej, aby nie stężał.

Gdy gruszki są upieczone (krok 3), delikatnie wyjmij je z naczynia łyżką cedzakową lub szpatułką na płaski talerz. Na dnie naczynia wylej 2–3 łyżki sosu, ułóż połówki gruszek i obficie polej pozostałym sosem. Posyp każdą porcję kilkoma łyżkami ostudzonego crumble, aby zachować kontrast temperatur. Opcjonalnie posyp podprażonymi migdałami płatkami (50 g) dla dekoracji i dodatkowej chrupkości.

Podawaj deser ciepły: jedna połówka gruszki na porcję, obok 2–3 łyżki crumble i łyżka sosu. Jeśli używasz lodów waniliowych, umieść gałkę tuż przed podaniem, aby nie rozpuściła się całkowicie. Możesz przybrać talerz świeżą gałązką mięty lub odrobiną skórki pomarańczowej (opcjonalne).

Po podaniu umyj użyte narzędzia: blachę i naczynie żaroodporne od razu namocz, by resztki karmelu łatwiej odchodziły. Pozostały crumble przechowuj w szczelnym pojemniku w temperaturze pokojowej do 3 dni — przed ponownym użyciem można je lekko podpiec, by odzyskało chrupkość.