Puszyste ciasto drożdżowe 'Babci Izy' – Idealne na bułeczki i placki

Zacznij od przygotowania zaczynu, czyli 'pobudzenia' drożdży. W małym garnuszku podgrzej 250 ml mleka. Musi być ono lekko ciepłe, o temperaturze około 37°C – jak temperatura ciała. Sprawdź, kapiąc kroplę na wewnętrzną stronę nadgarstka; powinno być przyjemnie ciepłe, ale nie gorące. Do miseczki wkrusz 25 g świeżych drożdży, dodaj 1 łyżkę cukru (z odmierzonej porcji 80g), 1 łyżkę mąki (z odmierzonej porcji 500g) i zalej połową ciepłego mleka. Delikatnie wymieszaj widelcem, tylko do połączenia składników. Przykryj ściereczką i odstaw w ciepłe, nieprzewiewne miejsce na 10-15 minut. Zaczyn jest gotowy, gdy znacznie zwiększy objętość i pokryje się gęstą pianą.

Do dużej miski przesiej resztę mąki (pozostałe ok. 490g). Przesiewanie napowietrza mąkę, co sprawi, że ciasto będzie lżejsze. Dodaj pozostały cukier oraz sól. Wymieszaj suche składniki za pomocą trzepaczki lub łyżki, aby równomiernie je rozprowadzić.

Zrób na środku suchych składników wgłębienie. Wbij do niego całe jajko i dwa żółtka, wlej wyrośnięty zaczyn i resztę ciepłego mleka. Jeśli używasz, dodaj teraz ekstrakt waniliowy i skórkę z cytryny. Za pomocą drewnianej łyżki lub szpatułki zacznij mieszać składniki, zagarniając mąkę z brzegów do środka, aż powstanie lepka, nieregularna kula ciasta.

Przełóż ciasto na lekko oprószony mąką blat i zacznij wyrabiać. Zagniataj je energicznie przez około 10-15 minut. Technika polega na odpychaniu ciasta od siebie nasadą dłoni, składaniu go na pół i obracaniu o 90 stopni. Powtarzaj ten ruch rytmicznie. Alternatywnie, użyj miksera planetarnego z hakiem do ciasta i wyrabiaj na średnich obrotach przez około 8-10 minut. Ciasto jest gotowe, gdy stanie się gładkie, elastyczne i przestanie mocno kleić się do rąk i blatu.

Gdy ciasto jest już gładkie, zacznij dodawać miękkie masło, po jednej łyżce na raz. Wcieraj każdy kawałek w ciasto, zanim dodasz następny. Początkowo ciasto stanie się śliskie i będzie się rozwarstwiać – to normalne. Kontynuuj wyrabianie przez kolejne 5-7 minut, aż całe masło zostanie wchłonięte, a ciasto znów będzie gładkie, lśniące i jedwabiste w dotyku.

Uformuj z ciasta gładką kulę, podwijając brzegi pod spód. Miskę, w której mieszałeś składniki, posmaruj cienką warstwą oleju lub masła. Włóż do niej kulę ciasta i obróć ją, aby cała pokryła się tłuszczem. Przykryj miskę folią spożywczą lub wilgotną ściereczką i odstaw w ciepłe miejsce na około 60-90 minut. Ciasto powinno co najmniej podwoić swoją objętość.

Gdy ciasto wyrasta, przygotuj formę. Standardową blachę prostokątną o wymiarach ok. 25x35 cm wysmaruj masłem i oprósz bułką tartą lub wyłóż papierem do pieczenia. Wyrośnięte ciasto wyjmij na blat i delikatnie uderz pięścią, aby je odgazować. Rozwałkuj je lub rozpłaszcz dłońmi na prostokąt o wymiarach formy i przełóż do niej, wyrównując powierzchnię.

Przykryj formę z ciastem czystą ściereczką i odstaw do drugiego wyrastania (tzw. garowania) na około 30-40 minut w ciepłe miejsce. Ciasto powinno ponownie wyraźnie urosnąć i stać się bardzo puszyste. W tym czasie rozgrzej piekarnik do 180°C (tryb góra-dół, bez termoobiegu).

W małej miseczce roztrzep jajko z łyżką mleka. Za pomocą pędzelka cukierniczego delikatnie posmaruj wierzch wyrośniętego ciasta. Jeśli chcesz, możesz teraz posypać je owocami i kruszonką. Wstaw ciasto do nagrzanego piekarnika na środkowy poziom.

Piecz ciasto przez około 25-35 minut, aż do uzyskania głębokiego, złotobrązowego koloru. Aby sprawdzić, czy jest gotowe, wbij w najgrubsze miejsce drewniany patyczek do szaszłyków. Jeśli po wyjęciu będzie suchy, ciasto jest upieczone. Jeśli będzie na nim surowe ciasto, piecz jeszcze przez 5-10 minut.

Wyjmij ciasto z piekarnika i pozostaw w formie na 10 minut. Następnie ostrożnie przełóż je na metalową kratkę do całkowitego wystudzenia. Krojenie gorącego ciasta drożdżowego może spowodować jego zakalec.