Bigos staropolski to klasyczne, aromatyczne danie jednogarnkowe, które najlepiej smakuje zimą — intensywny aromat kiszonej kapusty połączony z duszonym mięsem, wędzonką i suszonymi grzybami tworzy głębię smaku, która z każdym dniem staje się bardziej wyrazista. Ten przepis zachowuje tradycyjne techniki: osobne podsmażanie mięs, długie duszenie na małym ogniu i dodatek dojrzewających nut: czerwonego wina, jałowca i suszonych śliwek (opcjonalnie). Bigos świetnie nadaje się do transportu — można go porcjować do szczelnych pojemników, podawać z ciemnym pieczywem lub kładzionymi ziemniakami. Wizualnie to rustykalne danie w głębokim brązowo-czerwonym kolorze z kawałkami mięsa i kapusty; smak jest kwaśno-słodko-wędzony, z nutami grzybowymi i korzennymi.
Suszone grzyby umieść w misce i zalej 300 ml ciepłej (nie wrzącej) wody. Odstaw na 30–40 minut do napęcznienia. Po namoczeniu odlej płyn przez sitko i zachowaj go (to wartościowy wywar grzybowy); grzyby pokrój na mniejsze kawałki. Jeśli używasz śliwek suszonych (opcjonalnie), zalej je gorącą wodą na 10 minut, odcedź i pokrój na połówki.
Składniki:
Suszone grzyby (np. borowiki), Śliwki suszone
Użyj ceramicznej lub szklanej miski. Woda powinna być ciepła (~50°C) — zbyt gorąca może zmienić smak grzybów. Zachowany wywar dodasz później zamiast części bulionu.
2
Kapustę kiszoną odciśnij z nadmiaru soku: przełóż do sitka, mocno przyciśnij dłonią lub łyżką, aby pozbyć się nadmiaru płynu. Jeśli kapusta jest bardzo kwaśna, możesz przepłukać ją krótko zimną wodą i ponownie odcisnąć — pamiętaj, że spłukanie osłabi kwasowość.
Składniki:
Kapusta kiszona
Użyj dużego cedzaka i rękawiczek, bo sok może być silnie słony i kwaśny. Nie wyciskaj zbyt mocno jeśli chcesz intensywniejszy, kwaśny smak.
3
Świeżą kapustę poszatkuj cienko: przekrój główkę na pół, usuń głąb, a następnie cienko posiekaj w paski. Cebulę obierz i pokrój w piórka lub drobną kostkę. Jabłka obierz, usuń gniazda nasienne i pokrój w niewielką kostkę.
Użyj ostrego noża i deski z antypoślizgową powierzchnią. Cieńsze paski kapusty szybciej się uduszą. Jeśli masz mandolinę, ustaw ją na cienkie cięcie.
Obsmażanie mięs
4
Pokrój łopatkę wieprzową na kawałki około 3–4 cm. Boczek pokrój w kostkę, kiełbasę pokrój w plastry o szerokości 1 cm. Rozgrzej dużą, ciężką patelnię lub rondel (najlepiej żeliwny lub garnek o grubym dnie) na średnio-wysokim ogniu, wlej 15 g oleju. Wrzuć boczek i smaż 3–5 minut aż przestanie być surowy i zacznie się rumienić, potem dodaj pokrojone mięso i obsmażaj partiami 5–7 minut, aż kawałki ładnie się zarumienią — nie mieszaj zbyt często, aby mięso mogło się zrumienić.
Użyj szerokiej patelni lub dużego garnka o pojemności co najmniej 4–5 litrów. Obsmażanie daje smak poprzez reakcję Maillarda — upewnij się, że patelnia jest dobrze rozgrzana, ale nie dopuszczaj do palenia tłuszczu. Jeśli nie masz żeliwnego garnka, wybierz ciężki rondelek z grubym dnem.
Obsmażanie mięsa
5
Po obsmażeniu mięsa wyjmij je na talerz. Na tej samej patelni (jeśli trzeba dodaj pozostałe 15 g oleju) wrzuć cebulę i smaż 6–8 minut na średnim ogniu aż stanie się szklista i lekko złota. Dodaj pokrojoną kiełbasę i smaż 3–4 minuty, aż lekko się zarumieni.
Składniki:
Cebula, Kiełbasa wiejska (wędzona), Olej rzepakowy
Użyj drewnianej łyżki, aby zeskrobać przyrumienione kawałki z dna patelni — to ważne dla smaku. Jeśli cebula zaczyna się palić, zmniejsz ogień.
Składanie garnka
6
Do dużego, ciężkiego garnka (min. 4–5 l) wsyp na dno warstwę kapusty kiszonej (ok. 300 g), następnie część świeżej kapusty (ok. 200 g), połowę obsmażonego mięsa i kiełbasy, część boczku oraz połowę cebuli i jabłek. Powtarzaj warstwy aż do wyczerpania składników — dzięki warstwom smaki się lepiej połączą podczas długiego duszenia. Dodaj pokrojone, namoczone grzyby.
Składniki:
Kapusta kiszona, Świeża kapusta biała, Łopatka wieprzowa, Kiełbasa wiejska (wędzona), Boczek wędzony, Cebula, Jabłko (kwaśne), Suszone grzyby (np. borowiki)
Garnka nie napełniaj do samej góry — zostaw około 4–6 cm wolnej przestrzeni, bo podczas duszenia kapusta może się 'zapadać'. Użyj łopatki lub dużej łyżki, aby delikatnie układać warstwy.
Doprawianie i dodawanie płynów
7
Dodaj do garnka koncentrat pomidorowy rozpuszczony w 2 łyżkach gorącej wody, wlej czerwone wino (150 ml) oraz bulion (500 ml). Jeżeli używasz wywaru z grzybów, zastąp część bulionu nim — dodaje intensywności. Wrzuć liście laurowe, ziele angielskie i lekko zmiażdżone jagody jałowca. Jeżeli używasz śliwek, dodaj je teraz. Posyp 10 g cukru (dla zbalansowania kwasowości).
Wino wlej po obsmażeniu na gorący tłuszcz, aby zdjąć z dna patelni wszystkie aromaty (deglasowanie). Jeśli nie używasz alkoholu, zastąp winem rozcieńczonym octem balsamicznym (1 łyżka) rozpuszczonym w wodzie.
Duszenie
8
Doprowadź bigos do wrzenia na dużym ogniu, a następnie zmniejsz ogień do niskiego poziomu, przykryj lekko (pokrywka może być przesunięta o 1–2 cm) i duś na bardzo małym ogniu przez 2–3 godziny. Co 30–40 minut zamieszaj delikatnie od dna — sprawdzaj, czy nie przywiera. Jeśli bigos robi się zbyt gęsty, dolej 100–200 ml bulionu lub wody.
Użyj łyżki z długim trzonem. Duszenie na niskim ogniu pozwala smakowi się skondensować i połączyć bez nadmiernego wysuszenia mięsa. Nie zwiększaj ognia, gdyż mięso stanie się twarde.
Doprawianie końcowe
9
Po 2–3 godzinach sprawdź smak: dodaj sól (max 10 g na cały garnek) i pieprz do smaku. Jeżeli kapusta wciąż za kwaśna, możesz dodać dodatkową łyżeczkę cukru. Jeżeli chcesz bardziej zaokrąglonego smaku, dodaj 1–2 łyżki ciemnego piwa (opcjonalnie). Gotuj jeszcze 10–15 minut, aby składniki się przegryzły.
Solą doprawiaj ostrożnie — kapusta kiszona i wędzonki już zawierają sól. Próbuj bigosu łyżką co kilka minut po dodaniu przyprawy.
Odleżenie
10
Najważniejszy krok dla smaku: jeśli czas pozwala, odstaw garnek (po wystudzeniu do temperatury pokojowej) w chłodne miejsce lub do lodówki na noc — bigos zyska na intensywności. Przed transportem ponownie podgrzej powoli na małym ogniu.
Bigos to danie, które zyskuje z czasem — planując przygotowanie na wynos, zrób go dzień wcześniej i podgrzej przed zapakowaniem.
Pakowanie na wynos
11
Porcjuj gorący (ale nie wrzący) bigos do szczelnych pojemników termicznych lub jednorazowych pojemników do żywności odpornych na temperaturę. Każda porcja powinna mieć przestrzeń na kilka centymetrów powyżej powierzchni (aby uniknąć wyciekania podczas zamykania). Zostaw chwilę do lekkiego przestudzenia przed zakręceniem pokrywki.
Użyj pojemników PET z pokrywką zatrzaskową lub metalowych pojemników termicznych o pojemności około 400–500 ml na porcję. Nie pakuj wrzącego jedzenia hermetycznie — para może rozszczelnić pojemnik i poparzyć.
Instrukcja podawania po odgrzaniu
12
Aby odgrzać bigos: przełóż porcję do garnka i podgrzewaj na małym ogniu, mieszając co kilka minut, aż osiągnie równomierną temperaturę (ok. 8–12 minut). Możesz dodać 1–2 łyżki gorącej wody lub bulionu, jeśli wydaje się zbyt gęsty. Podawaj z ciemnym pieczywem, ugotowanymi ziemniakami lub kluskami.
Jeśli odgrzewasz w mikrofalówce, nakłuj kilka razy folię lub użyj nakrywki z odpowietrzeniem i podgrzewaj 2–3 minuty w 800W, mieszając w połowie czasu.
Ciekawostka
💡
Bigos nazywany był kiedyś 'królem polskiego stołu' — historyczne receptury dodawały dziczyznę i owoce, a bigos był jedną z niewielu potraw, które pieczołowicie przygotowywano przez wiele dni.
Podawaj bigos gorący w głębokich talerzach z dodatkiem ciemnego pieczywa lub ziemniaków. Dla kontrastu tekstur dodaj na talerzu kiszone ogórki lub ćwiartki jabłka. Możesz doprawić kilkoma kroplami dobrej oliwy tuż przed podaniem.
🥡Przechowywanie
Przechowuj w lodówce maksymalnie 3–4 dni. Można zamrozić porcje na 2–3 miesiące (użyj szczelnych pojemników). Po rozmrożeniu podgrzewaj powoli. Unikaj ponownego zamrażania już rozmrożonego bigosu.
Dania na wynos to smaczne i praktyczne rozwiązanie dla zapracowanych - przygotowane do jedzenia poza domem. Przepisy na lunch boxy, które świetnie się transportują i smakują nawet na zimno. Sałatki w słoikach, wrapy, kanapki panini i bento boxy w japońskim stylu. Dania, które można odgrzać w mikr...
Kuchnia europejska to mozaika tradycji kulinarnych Starego Kontynentu - od Hiszpanii po Skandynawię. Paella walencjańska i tapas z Hiszpanii - słońce na talerzu. Boeuf bourguignon i ratatouille z Francji - elegancja i finezja. Schnitzel wiedeński i strudel z Austrii - mitteleuropejskie klasyki. M...
Dania główne to serce każdego posiłku - syte, pożywne i pełne smaku. W tej kategorii prezentujemy bogaty wybór przepisów na obiady i kolacje, które zadowolą nawet najbardziej wymagające podniebienia. Od klasycznych polskich kotletów schabowych przez aromatyczne dania z kurczaka, po wykwintne stek...
Komentarze (0)
Bądź pierwszy który skomentuje ten przepis!
Dodaj komentarz