Łódzkie Prażoki z Karmelizowaną Cebulą, Wędzonym Twarogiem i Sosem Grzybowym na Piwie Porter - zdjęcie 1
← Przepisy

Łódzkie Prażoki z Karmelizowaną Cebulą, Wędzonym Twarogiem i Sosem Grzybowym na Piwie Porter

Pikantne Dania główne Kuchnia europejska Dania wegetariańskie 90 min Średni 11 wyświetleń ~38,68 PLN - (0)
Oceń:
(0)
Zacznij gotować

Opis

To danie jest kulinarnym hołdem dla Łodzi, miasta o podwójnej duszy – robotniczej i fabrykanckiej. Proste, sycące kluski ziemniaczane, zwane prażokami lub kluskami żelaznymi, stanowią serce potrawy, nawiązując do skromnej kuchni łódzkich włókniarek. Jednak otaczają je smaki godne fabrykanckich stołów: głęboki, aromatyczny sos z leśnych grzybów, duszonych w ciemnym, słodkawym piwie Porter, które niegdyś cieszyło podniebienia elit. Całość dopełnia słodycz wolno karmelizowanej cebuli oraz wyrazisty, dymny akcent wędzonego twarogu. Danie jest niezwykle bogate w smaki – ziemista nuta grzybów łączy się ze słodyczą cebuli i piwa, dymny ser dodaje charakteru, a delikatne prażoki idealnie wchłaniają aksamitny sos. To idealna propozycja na chłodny wieczór, sycący obiad, który rozgrzewa i przenosi w czasy XIX-wiecznej, tętniącej życiem Łodzi.

Składniki (16)

Porcje:
4
  • Ziemniaki 6.7 szt.
  • Mąka ziemniaczana 200 g
  • Suszone grzyby leśne 30 g
  • Gorąca woda 500 ml
  • Masło 60 g
  • Cebula 3 szt.
  • Czosnek 2 ząbki
  • Piwo porter bałtycki 250 ml
  • Śmietanka 30% 100 ml
  • Sos sojowy 15 ml
  • cukier 5 g
  • Twaróg wędzony 200 g
  • Świeży szczypiorek 0.5 pęczek
  • 🌿 Przyprawy
  • Sól 10 g
  • Pieprz czarny mielony 2 szczypty
  • ✨ Opcjonalne
  • Boczek wędzony 150 g
💰 Szacowany koszt dania: ~38,68 PLN (9,67 PLN/porcję)

💡 Kliknij na składnik aby oznaczyć jako użyty

Kroki przygotowania

Sos Grzybowy na Piwie Porter

1

Zacznij od przygotowania grzybów, które są bazą aromatu sosu. Umieść 30g suszonych grzybów w średniej wielkości misce. Zalej je 500 ml gorącej, ale nie wrzącej wody. Przykryj miskę talerzykiem i odstaw na co najmniej 30 minut, aby grzyby zmiękły i oddały swój smak wodzie. Po tym czasie woda stanie się ciemnobrązowa i bardzo aromatyczna.

Składniki: Suszone grzyby leśne, Gorąca woda
Użyj szklanej lub ceramicznej miski. Ważne jest, aby nie wylewać wody po moczeniu grzybów - to esencja smaku, którą dodasz do sosu! Czasami na dnie miski może zebrać się piasek z grzybów, więc odcedzaj je ostrożnie.
2

Przygotuj warzywną bazę sosu. Jedną cebulę (ok. 150g) obierz i posiekaj w drobną kostkę. Dwa ząbki czosnku obierz i przeciśnij przez praskę lub bardzo drobno posiekaj. W rondlu lub głębokiej patelni o grubym dnie rozpuść 30g masła na średnim ogniu. Gdy masło zacznie się pienić, wrzuć posiekaną cebulę. Smaż przez 5-7 minut, często mieszając, aż cebula stanie się szklista i miękka, ale nie zrumieniona. Następnie dodaj czosnek i smaż jeszcze przez minutę, aż uwolni aromat.

Składniki: Cebula, Czosnek, Masło
Użyj drewnianej łyżki do mieszania. Uważaj, aby nie przypalić czosnku, ponieważ stanie się gorzki. Smażenie go tylko przez minutę na końcu zapobiegnie przypaleniu.
3

Wyjmij namoczone grzyby z wody, delikatnie je odciskając. Zachowaj wodę! Grzyby posiekaj na mniejsze kawałki. Dodaj posiekane grzyby do zeszklonej cebuli w rondlu. Zwiększ ogień i smaż wszystko razem przez około 3-4 minuty, mieszając, aby grzyby lekko się podsmażyły i uwolniły jeszcze więcej aromatu.

Składniki: Suszone grzyby leśne
Odcedzając grzyby, przelej wodę grzybową przez gęste sitko lub gazę do innej miski, aby pozbyć się ewentualnego piasku. Smażenie grzybów przed dodaniem płynów intensyfikuje ich smak.
4

Teraz czas na gwiazdę sosu - piwo. Wlej 250 ml piwa Porter do rondla. Drewnianą łyżką zeskrob z dna wszelkie przyrumienione kawałki (to tzw. deglasacja, która dodaje smaku). Zwiększ ogień i gotuj sos przez około 5-7 minut, aż piwo zredukuje swoją objętość o połowę. Sos wyraźnie zgęstnieje, a zapach alkoholu ulotni się, pozostawiając bogaty, słodowy aromat.

Składniki: Piwo porter bałtycki
Nie przejmuj się intensywnym zapachem piwa na początku - złagodnieje on w trakcie gotowania. Redukcja płynu jest kluczowa dla koncentracji smaku sosu.
5

Do zredukowanego piwa wlej zachowaną wodę po grzybach (pamiętaj, aby robić to ostrożnie, zostawiając osad na dnie miski). Dodaj 15 ml (jedną łyżkę) sosu sojowego oraz 2 szczypty świeżo mielonego czarnego pieprzu. Zmniejsz ogień do minimum, przykryj rondel i duś sos przez 15-20 minut. W tym czasie smaki się połączą, a sos nabierze głębi.

Składniki: Gorąca woda, Sos sojowy, Pieprz czarny mielony
Duszenie na małym ogniu pod przykryciem zapobiega nadmiernemu odparowywaniu płynu i pozwala smakom się 'przegryźć'. Sos sojowy może wydawać się nietypowym dodatkiem, ale działa cuda, podbijając smak umami grzybów.
6

Na koniec wykończ sos. Zdejmij rondel z ognia na chwilę i powoli wlej 100 ml śmietanki 30%, cały czas mieszając trzepaczką, aby się nie zważyła. Postaw rondel z powrotem na małym ogniu i podgrzewaj, już nie gotując, przez około 2 minuty, aż sos zgęstnieje. Spróbuj i ewentualnie dopraw solą i pieprzem. Sos jest gotowy. Przykryj go i odstaw na bok, aby pozostał ciepły.

Składniki: Śmietanka 30%, Sól
Kluczowe jest, aby po dodaniu śmietanki nie doprowadzić sosu do wrzenia, bo może się zwarzyć. Zdjęcie rondla z ognia przed dodaniem śmietany minimalizuje to ryzyko.

Prażoki (Kluski Żelazne)

7

W czasie gdy sos się dusi, przygotuj kluski. Obierz 1000g ziemniaków i pokrój je w równą kostkę (ok. 2-3 cm). Umieść je w dużym garnku, zalej zimną wodą tak, aby przykryła ziemniaki, dodaj jedną łyżeczkę soli (5g). Gotuj do absolutnej miękkości, około 20-25 minut. Sprawdź widelcem – powinien wchodzić w ziemniaka bez żadnego oporu.

Składniki: Ziemniaki, Sól
Użyj dużego garnka, aby ziemniaki miały miejsce. Równe pokrojenie ziemniaków zapewni, że ugotują się w tym samym czasie. Rozgotowanie ich jest w tym przypadku zaletą!
8

Ugotowane ziemniaki odcedź bardzo dokładnie na durszlaku. Pozostaw je na durszlaku na 2-3 minuty, aby nadmiar wody całkowicie odparował. To kluczowy moment! Następnie przełóż gorące ziemniaki z powrotem do suchego garnka i utłucz je bardzo dokładnie na gładką masę bez grudek, używając tłuczka do ziemniaków. Możesz też przecisnąć je przez praskę.

Składniki: Ziemniaki
Najczęstszym błędem jest niedokładne odcedzenie ziemniaków, co sprawia, że ciasto jest zbyt rzadkie i kleiste. Parowanie na durszlaku to sekret idealnej konsystencji. Nie używaj blendera ani malaksera do ziemniaków - zrobi się z nich klej!
9

Do gorącej, gładkiej masy ziemniaczanej dodaj 200g mąki ziemniaczanej i jedną łyżeczkę soli (5g). Energicznie wymieszaj wszystko solidną drewnianą łyżką, aż składniki się połączą, a ciasto stanie się gęste, zwarte i zacznie odchodzić od ścianek garnka. Proces ten nazywany jest 'zaparzaniem' mąki. Ciasto będzie miało charakterystyczną, lekko kleistą, ale jednolitą konsystencję.

Składniki: Mąka ziemniaczana, Sól
Mieszaj energicznie i szybko, póki ziemniaki są gorące. Ciepło aktywuje skrobię, co jest kluczowe dla struktury klusek. Ciasto nie musi być idealnie gładkie jak na pierogi, ale powinno być bez widocznych grudek mąki.
10

W dużym garnku zagotuj osoloną wodę. Przygotuj miseczkę z zimną wodą. Zanurz w niej dwie stołowe łyżki. Jedną łyżką nabieraj porcję ciasta ziemniaczanego, a drugą pomagaj sobie uformować owalny, podłużny klusek, przekładając ciasto z łyżki na łyżkę. Wygładzony klusek wrzucaj bezpośrednio na wrzącą wodę. Powtarzaj czynność, maczając łyżki w zimnej wodzie co kilka klusek, aby ciasto się do nich nie kleiło.

To technika wymagająca odrobiny wprawy. Nie przejmuj się, jeśli pierwsze kluski nie będą idealne. Kluczem jest regularne moczenie łyżek w wodzie. Nie wrzucaj zbyt wielu klusek na raz, gotuj je partiami, aby miały miejsce i nie sklejały się.
11

Gotuj kluski przez około 3-5 minut od momentu, gdy wypłyną na powierzchnię. Oznacza to, że są gotowe. Wyjmuj je łyżką cedzakową na talerz. Gotowe prażoki są sprężyste i delikatne.

Nie gotuj klusek zbyt długo po wypłynięciu, bo mogą się rozpaść. Łyżka cedzakowa jest najlepszym narzędziem do ich wyjmowania, ponieważ od razu odcedza nadmiar wody.

Dodatki i Podanie

12

Gdy kluski się gotują, przygotuj dodatki. Dwie pozostałe cebule (ok. 300g) obierz i pokrój w cienkie piórka. Na dużej patelni rozgrzej pozostałe 30g masła. Wrzuć cebulę, posyp 5g (jedną łyżeczką) cukru i odrobiną soli. Smaż na małym ogniu przez 15-20 minut, często mieszając, aż cebula stanie się miękka, słodka i nabierze głębokiego, złotobrązowego koloru.

Składniki: Cebula, Masło, cukier
Sekretem idealnie skarmelizowanej cebuli jest cierpliwość i niski ogień. Nie spiesz się. Cukier przyspiesza proces i podkreśla naturalną słodycz cebuli.
13

Jeśli używasz boczku, pokrój 150g w drobną kostkę. Na zimnej, suchej patelni umieść boczek i smaż na średnim ogniu, aż tłuszcz się wytopi, a skwarki staną się chrupiące i złociste. Zdejmij skwarki łyżką cedzakową na ręcznik papierowy, pozostawiając wytopiony tłuszcz na patelni (możesz go użyć do polania klusek dla dodatkowego smaku).

Składniki: Boczek wędzony
Rozpoczynanie smażenia boczku na zimnej patelni pozwala na powolne wytopienie tłuszczu, dzięki czemu skwarki są idealnie chrupiące, a nie spalone na zewnątrz i surowe w środku.
14

Pokrusz 200g wędzonego twarogu w palcach na mniejsze kawałki. Posiekaj drobno mały pęczek szczypiorku (ok. 15g).

Składniki: Twaróg wędzony, Świeży szczypiorek
Przygotuj te składniki tuż przed podaniem, aby szczypiorek był świeży i aromatyczny.
15

Czas na serwowanie! Na głębokie talerze lub do misek nałóż porcję gorących prażoków. Polej je obficie ciepłym sosem grzybowym. Na wierzchu ułóż dużą porcję karmelizowanej cebuli. Posyp wszystko pokruszonym wędzonym twarogiem, chrupiącymi skwarkami boczku (opcjonalnie) i świeżym szczypiorkiem. Podawaj natychmiast.

Składniki: Twaróg wędzony, Świeży szczypiorek, Boczek wędzony
Danie najlepiej smakuje na gorąco. Głębsze naczynie pozwoli sosowi otoczyć każdą kluskę. Nie żałuj dodatków - to one tworzą bogactwo smaku tej potrawy.

Ciekawostka

💡

Nazwa 'kluski żelazne' wzięła się stąd, że po wystygnięciu stają się bardzo twarde, niczym żelazo. Było to typowe danie łódzkich robotników – tanie, sycące i proste w przygotowaniu. Podawano je często odsmażane następnego dnia, co przywracało im miękkość.

Najlepsze na

Rodzinny obiad Kolacja w chłodny wieczór Spotkanie z przyjaciółmi Danie na poprawę nastroju

Wskazówki

🍽️ Serwowanie

Danie serwuj w głębokich miskach, aby sos mógł swobodnie otaczać kluski. Idealnym dopełnieniem będzie szklanka tego samego piwa Porter, którego użyto do sosu – jego smak doskonale skomponuje się z potrawą. Dla dodatkowej świeżości, obok można podać prostą sałatkę z kiszonego ogórka z cebulką.

🥡 Przechowywanie

Jeśli zostaną Ci składniki, przechowuj je osobno w lodówce w szczelnych pojemnikach. Kluski można przechowywać do 2 dni – najlepiej odsmażyć je na maśle lub wytopionym tłuszczu z boczku, aż będą złociste i chrupiące. Sos można przechowywać do 3 dni i odgrzewać na małym ogniu, ewentualnie dodając odrobinę wody lub mleka, jeśli zbytnio zgęstnieje.

📸 Ugotowane przez społeczność

Zaloguj się, aby dodać zdjęcie
Dodaj zdjęcie gotowej potrawy

Po zatwierdzeniu przez moderatora otrzymasz 10 punktów doświadczenia.

🍲

Nikt jeszcze nie dodał zdjęcia. Bądź pierwszy!

Nowości kulinarne

Porady 03.01.2026

Sztuka smażenia: Jak osiągnąć perfekcyjne temperatury?
Porady 03.01.2026

Sekret Idealnych Kotletów: Jak Prawidłowo Ubić Mięso
Porady 29.12.2025

5 sposobów na wykorzystanie resztek mini kiełbasek koktajlowych

Komentarze (0)

Bądź pierwszy który skomentuje ten przepis!

Dodaj komentarz

Może Cię też zainteresować

Sernik na zimno z owocami 90 min

Sernik na zimno z owocami

Wigilia
Muffinki 'Białostockie Słoneczne' z kokosem i jagodami 90 min

Muffinki 'Białostockie Słoneczne' z kokose...

Desery
Souvlaki z kurczaka 45 min

Souvlaki z kurczaka

Dania główne
Imam bayıldı 90 min

Imam bayıldı

Kuchnia bliskowschodnia
Kroupoto s houbami a uzeným masem (Czeskie risotto jęczmienne z grzybami i wędzonym boczkiem) 90 min

Kroupoto s houbami a uzeným masem (Czeskie...

Kuchnia czeska
Domowe Gnocchi Dyniowe z Masłem Szałwiowym i Prażonymi Orzechami 140 min

Domowe Gnocchi Dyniowe z Masłem Szałwiowym...

Pizza i pasta

Kategorie tego przepisu

Dania główne
Dania główne w: Wigilia

Dania główne to serce każdego posiłku - sycące, smaczne i pełne składników odżywczych. Mięsa: wołowina, wieprzowina, drób i jagnięcina w różnych wersjach. Ryby i owoce morza: pieczone, smażone, grillowane i duszone. Dania wegetariańskie: tofu, tempeh, rośliny strączkowe jako główne białko. Zapiek...

Zobacz wszystkie przepisy z tej kategorii
Kuchnia europejska
Kuchnia europejska

Kuchnia europejska to mozaika tradycji kulinarnych Starego Kontynentu - od Hiszpanii po Skandynawię. Paella walencjańska i tapas z Hiszpanii - słońce na talerzu. Boeuf bourguignon i ratatouille z Francji - elegancja i finezja. Schnitzel wiedeński i strudel z Austrii - mitteleuropejskie klasyki. M...

Zobacz wszystkie przepisy z tej kategorii
Dania wegetariańskie
Dania wegetariańskie

Kuchnia wegetariańska to bogactwo smaków bez mięsa - zdrowa, kolorowa i sycąca. Białko roślinne: soczewica, ciecierzyca, fasola, groszek i soja w głównej roli. Sery i nabiał: feta, halloumi, ricotta i mascarpone w daniach głównych. Jajka w różnych wersjach: omlety, frittata, shakshuka i jajka po ...

Zobacz wszystkie przepisy z tej kategorii
Obiady
Obiady

Obiady to główny posiłek dnia - sycący, zbilansowany i pełen smaku. Obiady dwudaniowe: zupa i drugie danie w polskiej tradycji. Kotlet schabowy z ziemniakami i kapustą - klasyka polskich obiadów. Pierogi z mięsem, serem i owocami - ręcznie lepione pyszności. Gulasz wołowy, leczo i potrawka - dani...

Zobacz wszystkie przepisy z tej kategorii
Reklama