Przygotuj składniki i narzędzia: dużą miskę, tarkę kuchenną (opcjonalnie robot z nożem do ciasta), stolnicę lub matę do wałkowania, wałek, papier do pieczenia, folię spożywczą i formę o średnicy 24 cm (tortownica z odpinanym brzegiem lub okrągła forma do tarty). Wyjmij masło z lodówki na chwilę przed krojeniem — ma być bardzo zimne. Do dużej miski przesiej 350 g mąki, dodaj 80 g cukru pudru, 5 g proszku do pieczenia i 2 g soli. Wymieszaj suche składniki równomiernie łyżką.
Opis
Klasyczna, zimowa szarlotka na kruchym maślanym cieście, wypełniona aromatycznymi, lekko podsmażonymi jabłkami i przykryta puszystą, lekko przypieczoną bezą. To tradycyjne polskie ciasto łączy chrupiące, maślane dno i boki z delikatnym, cynamonowym nadzieniem jabłkowym oraz słodką, lśniącą pianką, która nadaje wyjątkowego efektu przy podaniu. Szarlotka najlepiej smakuje lekko ciepła lub w temperaturze pokojowej, podana z bitą śmietaną lub lodami waniliowymi. Wygląda elegancko na rodzinnych uroczystościach i zimowych spotkaniach, a dzięki klasycznemu połączeniu smaków zachwyci zarówno gości jak i domowników.
Składniki (14)
- Mąka pszenna 350 g
- Masło 220 g
- Cukier puder 80 g
- Jajko 4 szt.
- Proszek do pieczenia 5 g
- Jabłka 1200 g
- Cukier trzcinowy 80 g
- Bułka tarta 40 g
- Cukier (do bezy) 180 g
- Sok z cytryny 15 ml
- 🌿 Przyprawy
- Sól 0.1 szczypt
- Cynamon 2 g
- ✨ Opcjonalne
- Ekstrakt waniliowy 5 g
- Wiórki migdałowe 30 g
💡 Kliknij na składnik aby oznaczyć jako użyty
Kroki przygotowania
Ciasto kruche
Pokrój zimne masło (220 g) na małe kostki (ok. 1 cm) i dodaj do suchych składników. Rozcieraj masło palcami lub użyj noża do ciasta/robota krótko, aż masa przybierze strukturę grubego piasku z widocznymi kawałkami masła wielkości grochu. Nie rozcieraj na jednolitą masę — drobne kawałki masła tworzą kruchość po upieczeniu.
Zrób wgłębienie w środku mączno-maślanej mieszanki i wlej 60 g jajka (1 całe jajko). Szybko wymieszaj widelcem lub szpatułką tylko środkową część, a następnie dociśnij resztę składników ręką, aż masa zacznie się łączyć. Nie wyrabiaj zbyt długo — jeśli masa jest sucha, dodaj 1-2 łyżki zimnej wody (max 30 g). Gdy ciasto tylko zacznie się łączyć, uformuj płaski dysk, owiń folią i włóż do lodówki na minimum 45 minut (optymalnie 60 minut). Ciasto jest gotowe do schłodzenia, gdy można je rozwałkować bez nadmiernego przyklejania.
Nadzienie
Przygotuj jabłka: obierz 1200 g jabłek, usuń gniazda nasienne i pokrój w plastry o grubości ok. 1 cm. Od razu przełóż do dużej miski i skrop 15 g soku z cytryny, aby zapobiec brązowieniu. Dodaj 80 g cukru trzcinowego i 2 g cynamonu, delikatnie wymieszaj, aby plastry były równomiernie obtoczone.
Na średniej patelni rozgrzej 20 g masła (wyjęte z 220 g; użyj części ogólnej masła) na średnim ogniu. Wrzuć przyrumienione plasterki jabłek i smaż 5-7 minut, mieszając delikatnie — jabłka powinny zmięknąć i puścić część soku, ale zachować kształt (mają nie rozpadać się całkowicie). Po zdjęciu z ognia wsyp 40 g bułki tartej i wymieszaj — bułka wchłonie nadmiar soku. Odstaw do przestudzenia.
Formowanie i pieczenie
Rozgrzej piekarnik do 180°C (góra-dół; przy termoobiegu nastaw 160°C). Wyjmij 2/3 schłodzonego ciasta kruchego (ok. 233 g) — podziel dysk na 2 części: większą na spód, mniejszą na wierzch. Rozwałkuj większą część między dwoma arkuszami papieru do pieczenia na ok. 3-4 mm grubości na średnicę nieco większą niż forma 24 cm. Przełóż razem z papierem na formę i delikatnie wciśnij w dno i boki, formując równomierną warstwę. Przy pomocy widelca nakłuj kilka razy dno, aby para mogła uchodzić. Posyp dno równomiernie 40 g bułki tartej (jeśli już wcześniej dodano bułkę do jabłek, tę porcję możesz pominąć; bułka na spodzie zapobiegnie rozmiękczaniu).
Na przygotowany spód wysyp przestudzone nadzienie jabłkowe równomiernie. Rozwałkuj pozostałą część ciasta na cienki placek i ułóż jako przykrywkę w całości — natnij w kilku miejscach ostrym nożem, aby para mogła uchodzić — lub uformuj kratkę z pasków ciasta (opcja dekoracyjna). Jeśli używasz całej przykrywki, zlep brzegi mocno palcami, usuwając nadmiar ciasta. W środku ciasta pozostaw nieco wolnej przestrzeni pod bezę, która będzie porcjowana później.
Wstaw formę do nagrzanego piekarnika i piecz 25-30 minut w temperaturze 180°C aż ciasto stanie się złotobrązowe. Wyjmij formę z piekarnika, zmniejsz temperaturę do 160°C (jeśli planujesz dłuższe przypiekanie bezy) lub ustaw funkcję grill (górna grzałka) na późniejsze szybkie przypieczenie bezy.
Beza
Przygotuj bezę, gdy szarlotka się piecze: oddziel białka od żółtek bardzo dokładnie — w misce (najlepiej metalowej lub szklanej) umieść 180 g białek (3 białka, pozostałe żółtka były użyte do ciasta). Upewnij się, że miska i końcówki miksera są suche i odtłuszczone (przetrzyj je octem lub sokiem z cytryny jeśli trzeba). Zacznij ubijać białka na średnich obrotach miksera/robotu, aż zaczną robić się miękkie piki (ok. 1-2 minuty). Następnie stopniowo, po łyżce, dodawaj 180 g cukru ciągle ubijając, aż masa stanie się gęsta, lśniąca i będzie tworzyć bardzo sztywne, błyszczące szczyty (sprawdź odwracając miskę — masa nie powinna się przesuwać). Jeżeli używasz, dodaj 5 g ekstraktu waniliowego pod koniec ubijania i krótko wymieszaj.
Wykończenie i przypieczenie bezy
Wyjmij wstępnie upieczoną szarlotkę z piekarnika (powinna być złotobrązowa) i szybko rozprowadź przygotowaną pianę z białek równomiernie na gorącym cieście, tworząc dekoracyjne fale lub ostre szczyty łyżką. Jeśli używasz wiórków migdałowych (30 g opcjonalnie), posyp je teraz po wierzchu bezy delikatnie. Włóż ciasto ponownie do piekarnika i przypiekaj 3-6 minut pod funkcją grilla (broil) lub w temperaturze 200°C, aż wierzch bezy nabierze jasnobrązowych, delikatnie karmelizowanych szczytów. Uważaj — beza bardzo szybko się przypala, obserwuj przez szybkę piekarnika co 30 sekund.
Pieczenie i podanie
Po przypieczeniu wyłącz piekarnik i uchyl drzwiczki na kilka minut, następnie wyjmij szarlotkę na kratkę do studzenia. Pozostaw do przestudzenia w formie przynajmniej 60 minut (optymalnie 90-120 minut) — dzięki temu nadzienie zetnie się i krojenie będzie czystsze. Przed podaniem możesz oprószyć ciasto odrobiną cukru pudru (opcjonalnie) i podać na talerzach kawałki lekko ciepłe z gałką lodów waniliowych lub kleksem ubitej śmietany.
Ciekawostka
Szarlotka jest jednym z najpopularniejszych tradycyjnych polskich ciast — jej historia sięga domowych wypieków wiejskich, gdzie jabłka wykorzystywano do wypieków przez cały rok. W wersji z bezą połączenie chrupiącego kruchego ciasta i miękkiej bezy stało się ulubionym wariantem na chłodniejsze miesiące.
Najlepsze na
Wskazówki
Podawaj lekko ciepłą lub w temperaturze pokojowej. Świetnie komponuje się z lodami waniliowymi, kleksem bitej śmietany lub filiżanką mocnej kawy. Krojąc, użyj noża zanurzanego w gorącej wodzie i osuszanego, by uzyskać równe plastry.
Przechowuj w szczelnym pojemniku w temperaturze pokojowej do 24 godzin lub w lodówce do 3 dni. Beza z czasem może zmięknąć — aby częściowo przywrócić chrupkość, przed podaniem odgrzej kawałek przez 5-7 minut w piekarniku 160°C. Nie zaleca się mrożenia ciasta z bezą (beza traci strukturę po rozmrożeniu).
📸 Ugotowane przez społeczność
Zaloguj się, aby dodać zdjęcieDodaj zdjęcie gotowej potrawy
Po zatwierdzeniu przez moderatora otrzymasz 10 punktów doświadczenia.
Nikt jeszcze nie dodał zdjęcia. Bądź pierwszy!
Komentarze (0)
Bądź pierwszy który skomentuje ten przepis!
Dodaj komentarz