Tradycyjna szarlotka na kruchym cieście z bezową pianką

Ciasta i wypieki Desery 150 min Średni 1 wyświetleń ~49,32 PLN - (0)
Oceń:
(0)
Zacznij gotować

Opis

Klasyczna, zimowa szarlotka na kruchym maślanym cieście, wypełniona aromatycznymi, lekko podsmażonymi jabłkami i przykryta puszystą, lekko przypieczoną bezą. To tradycyjne polskie ciasto łączy chrupiące, maślane dno i boki z delikatnym, cynamonowym nadzieniem jabłkowym oraz słodką, lśniącą pianką, która nadaje wyjątkowego efektu przy podaniu. Szarlotka najlepiej smakuje lekko ciepła lub w temperaturze pokojowej, podana z bitą śmietaną lub lodami waniliowymi. Wygląda elegancko na rodzinnych uroczystościach i zimowych spotkaniach, a dzięki klasycznemu połączeniu smaków zachwyci zarówno gości jak i domowników.

Składniki (14)

Porcje:
8
  • Mąka pszenna 350 g
  • Masło 220 g
  • Cukier puder 80 g
  • Jajko 4 szt.
  • Proszek do pieczenia 5 g
  • Jabłka 1200 g
  • Cukier trzcinowy 80 g
  • Bułka tarta 40 g
  • Cukier (do bezy) 180 g
  • Sok z cytryny 15 ml
  • 🌿 Przyprawy
  • Sól 0.1 szczypt
  • Cynamon 2 g
  • ✨ Opcjonalne
  • Ekstrakt waniliowy 5 g
  • Wiórki migdałowe 30 g
💰 Szacowany koszt dania: ~49,32 PLN (6,17 PLN/porcję)

💡 Kliknij na składnik aby oznaczyć jako użyty

Kroki przygotowania

Ciasto kruche

1

Przygotuj składniki i narzędzia: dużą miskę, tarkę kuchenną (opcjonalnie robot z nożem do ciasta), stolnicę lub matę do wałkowania, wałek, papier do pieczenia, folię spożywczą i formę o średnicy 24 cm (tortownica z odpinanym brzegiem lub okrągła forma do tarty). Wyjmij masło z lodówki na chwilę przed krojeniem — ma być bardzo zimne. Do dużej miski przesiej 350 g mąki, dodaj 80 g cukru pudru, 5 g proszku do pieczenia i 2 g soli. Wymieszaj suche składniki równomiernie łyżką.

Składniki: Mąka pszenna, Cukier puder, Proszek do pieczenia, Sól
Użyj miski o pojemności min. 3 litrów. Jeśli masz robota kuchennego z nożem do ciasta, możesz użyć go do szybszego połączenia masła z mąką. Jeśli nie — wykonaj krok ręcznie szybko, by masło nie zdążyło się ogrzać.
2

Pokrój zimne masło (220 g) na małe kostki (ok. 1 cm) i dodaj do suchych składników. Rozcieraj masło palcami lub użyj noża do ciasta/robota krótko, aż masa przybierze strukturę grubego piasku z widocznymi kawałkami masła wielkości grochu. Nie rozcieraj na jednolitą masę — drobne kawałki masła tworzą kruchość po upieczeniu.

Składniki: Masło, Mąka pszenna
Użyj zimnego masła i pracuj szybko — ciepło dłoni może rozpuścić masło. Jeśli robisz to ręcznie, trzymaj palce luźne i wcieraj masło opuszkami palców, a nie dłoniami.
3

Zrób wgłębienie w środku mączno-maślanej mieszanki i wlej 60 g jajka (1 całe jajko). Szybko wymieszaj widelcem lub szpatułką tylko środkową część, a następnie dociśnij resztę składników ręką, aż masa zacznie się łączyć. Nie wyrabiaj zbyt długo — jeśli masa jest sucha, dodaj 1-2 łyżki zimnej wody (max 30 g). Gdy ciasto tylko zacznie się łączyć, uformuj płaski dysk, owiń folią i włóż do lodówki na minimum 45 minut (optymalnie 60 minut). Ciasto jest gotowe do schłodzenia, gdy można je rozwałkować bez nadmiernego przyklejania.

Składniki: Jajko, Mąka pszenna, Masło
Użyj drewnianej lub silikonowej szpatułki do wstępnego łączenia. Jeśli nie masz wagi, dodaj wodę naprawdę oszczędnie — ciasto powinno być zwarte, ale nie lepkie. Chłodzenie jest kluczowe dla kruchej struktury.

Nadzienie

4

Przygotuj jabłka: obierz 1200 g jabłek, usuń gniazda nasienne i pokrój w plastry o grubości ok. 1 cm. Od razu przełóż do dużej miski i skrop 15 g soku z cytryny, aby zapobiec brązowieniu. Dodaj 80 g cukru trzcinowego i 2 g cynamonu, delikatnie wymieszaj, aby plastry były równomiernie obtoczone.

Składniki: Jabłka, Sok z cytryny, Cukier trzcinowy, Cynamon
Użyj ostrego noża lub obieraczki do warzyw. Jeśli jabłka są bardzo soczyste, możesz odsączyć trochę soku — nadmiar soku usuniesz także przez podsmażenie.
5

Na średniej patelni rozgrzej 20 g masła (wyjęte z 220 g; użyj części ogólnej masła) na średnim ogniu. Wrzuć przyrumienione plasterki jabłek i smaż 5-7 minut, mieszając delikatnie — jabłka powinny zmięknąć i puścić część soku, ale zachować kształt (mają nie rozpadać się całkowicie). Po zdjęciu z ognia wsyp 40 g bułki tartej i wymieszaj — bułka wchłonie nadmiar soku. Odstaw do przestudzenia.

Składniki: Jabłka, Masło, Bułka tarta, Cukier trzcinowy
Najlepsza jest patelnia o średnicy 24-26 cm z grubym dnem. Nie przyciskaj jabłek łopatką — pozostaw im przestrzeń, by odparował sok. Jeżeli piana robi się zbyt gęsta, nie dodawaj więcej tłuszczu — bułka tarta zrobi swoje.

Formowanie i pieczenie

6

Rozgrzej piekarnik do 180°C (góra-dół; przy termoobiegu nastaw 160°C). Wyjmij 2/3 schłodzonego ciasta kruchego (ok. 233 g) — podziel dysk na 2 części: większą na spód, mniejszą na wierzch. Rozwałkuj większą część między dwoma arkuszami papieru do pieczenia na ok. 3-4 mm grubości na średnicę nieco większą niż forma 24 cm. Przełóż razem z papierem na formę i delikatnie wciśnij w dno i boki, formując równomierną warstwę. Przy pomocy widelca nakłuj kilka razy dno, aby para mogła uchodzić. Posyp dno równomiernie 40 g bułki tartej (jeśli już wcześniej dodano bułkę do jabłek, tę porcję możesz pominąć; bułka na spodzie zapobiegnie rozmiękczaniu).

Składniki: Mąka pszenna, Bułka tarta, Masło, Jajko
Jeśli ciasto się klei przy wałkowaniu, oprósz lekko mąką papier lub wałek. Formę najlepiej wyłożyć kołnierzem papieru do pieczenia dla łatwiejszego wyjęcia. Nie wyrównuj boku zbyt cienko — grubość ok. 3-4 mm zapewnia odpowiednią stabilność.
7

Na przygotowany spód wysyp przestudzone nadzienie jabłkowe równomiernie. Rozwałkuj pozostałą część ciasta na cienki placek i ułóż jako przykrywkę w całości — natnij w kilku miejscach ostrym nożem, aby para mogła uchodzić — lub uformuj kratkę z pasków ciasta (opcja dekoracyjna). Jeśli używasz całej przykrywki, zlep brzegi mocno palcami, usuwając nadmiar ciasta. W środku ciasta pozostaw nieco wolnej przestrzeni pod bezę, która będzie porcjowana później.

Składniki: Jabłka, Mąka pszenna, Masło
Do formowania kratki użyj radełka lub noża do pizzy, a paski rozwałkowuj na 8-10 mm szerokości. Upewnij się, że brzegi są szczelne, by soki nie wypływały podczas pieczenia.
8

Wstaw formę do nagrzanego piekarnika i piecz 25-30 minut w temperaturze 180°C aż ciasto stanie się złotobrązowe. Wyjmij formę z piekarnika, zmniejsz temperaturę do 160°C (jeśli planujesz dłuższe przypiekanie bezy) lub ustaw funkcję grill (górna grzałka) na późniejsze szybkie przypieczenie bezy.

Składniki: Mąka pszenna, Jabłka
Piekarnik powinien być wcześniej dobrze nagrzany. Jeśli środek nadzienia jest bardzo wilgotny, piecz dodatkowe 5 minut. Obracaj formę w połowie czasu pieczenia jeśli piekarnik grzeje nierównomiernie.

Beza

9

Przygotuj bezę, gdy szarlotka się piecze: oddziel białka od żółtek bardzo dokładnie — w misce (najlepiej metalowej lub szklanej) umieść 180 g białek (3 białka, pozostałe żółtka były użyte do ciasta). Upewnij się, że miska i końcówki miksera są suche i odtłuszczone (przetrzyj je octem lub sokiem z cytryny jeśli trzeba). Zacznij ubijać białka na średnich obrotach miksera/robotu, aż zaczną robić się miękkie piki (ok. 1-2 minuty). Następnie stopniowo, po łyżce, dodawaj 180 g cukru ciągle ubijając, aż masa stanie się gęsta, lśniąca i będzie tworzyć bardzo sztywne, błyszczące szczyty (sprawdź odwracając miskę — masa nie powinna się przesuwać). Jeżeli używasz, dodaj 5 g ekstraktu waniliowego pod koniec ubijania i krótko wymieszaj.

Składniki: Jajko, Cukier (do bezy), Ekstrakt waniliowy
Użyj elektrycznego miksera z końcówką do białek. Oddzielanie jajek najlepiej robić nad osobnym małym naczyniem — w razie zabrudzenia białek żółtkiem zacznij separację od nowa z innym jajkiem. Białka najlepiej ubijają się w temperaturze pokojowej (wyjmij je 15-20 minut przed ubijaniem).

Wykończenie i przypieczenie bezy

10

Wyjmij wstępnie upieczoną szarlotkę z piekarnika (powinna być złotobrązowa) i szybko rozprowadź przygotowaną pianę z białek równomiernie na gorącym cieście, tworząc dekoracyjne fale lub ostre szczyty łyżką. Jeśli używasz wiórków migdałowych (30 g opcjonalnie), posyp je teraz po wierzchu bezy delikatnie. Włóż ciasto ponownie do piekarnika i przypiekaj 3-6 minut pod funkcją grilla (broil) lub w temperaturze 200°C, aż wierzch bezy nabierze jasnobrązowych, delikatnie karmelizowanych szczytów. Uważaj — beza bardzo szybko się przypala, obserwuj przez szybkę piekarnika co 30 sekund.

Składniki: Cukier (do bezy), Wiórki migdałowe, Jajko
Najbezpieczniej jest użyć funkcji grilla (broil) przez bardzo krótki czas, cały czas obserwując. Jeśli nie masz grilla, ustaw temperaturę 200°C i piecz maksymalnie 6 minut, ale sprawdzaj co 1-2 minuty.

Pieczenie i podanie

11

Po przypieczeniu wyłącz piekarnik i uchyl drzwiczki na kilka minut, następnie wyjmij szarlotkę na kratkę do studzenia. Pozostaw do przestudzenia w formie przynajmniej 60 minut (optymalnie 90-120 minut) — dzięki temu nadzienie zetnie się i krojenie będzie czystsze. Przed podaniem możesz oprószyć ciasto odrobiną cukru pudru (opcjonalnie) i podać na talerzach kawałki lekko ciepłe z gałką lodów waniliowych lub kleksem ubitej śmietany.

Składniki: Jabłka, Cukier puder, Wiórki migdałowe
Nie kroj szarlotki od razu po wyjęciu z piekarnika — gorące nadzienie będzie zbyt płynne. Chłodzenie sprawia, że soki wiążą się z bułką tartą. Do krojenia użyj długiego ostrego noża do ciasta.

Ciekawostka

💡

Szarlotka jest jednym z najpopularniejszych tradycyjnych polskich ciast — jej historia sięga domowych wypieków wiejskich, gdzie jabłka wykorzystywano do wypieków przez cały rok. W wersji z bezą połączenie chrupiącego kruchego ciasta i miękkiej bezy stało się ulubionym wariantem na chłodniejsze miesiące.

Najlepsze na

Wskazówki

🍽️ Serwowanie

Podawaj lekko ciepłą lub w temperaturze pokojowej. Świetnie komponuje się z lodami waniliowymi, kleksem bitej śmietany lub filiżanką mocnej kawy. Krojąc, użyj noża zanurzanego w gorącej wodzie i osuszanego, by uzyskać równe plastry.

🥡 Przechowywanie

Przechowuj w szczelnym pojemniku w temperaturze pokojowej do 24 godzin lub w lodówce do 3 dni. Beza z czasem może zmięknąć — aby częściowo przywrócić chrupkość, przed podaniem odgrzej kawałek przez 5-7 minut w piekarniku 160°C. Nie zaleca się mrożenia ciasta z bezą (beza traci strukturę po rozmrożeniu).

📸 Ugotowane przez społeczność

Zaloguj się, aby dodać zdjęcie
Dodaj zdjęcie gotowej potrawy

Po zatwierdzeniu przez moderatora otrzymasz 10 punktów doświadczenia.

🍲

Nikt jeszcze nie dodał zdjęcia. Bądź pierwszy!

Komentarze (0)

Bądź pierwszy który skomentuje ten przepis!

Dodaj komentarz

Może Cię też zainteresować

Kategorie tego przepisu

Domowe ciasta i wypieki to serce polskiej tradycji kulinarnej - słodkie wspomnienia z dzieciństwa. W naszej kolekcji znajdziesz przepisy na klasyczne ciasta drożdżowe, kruche, biszkoptowe i sernikowe. Szarlotka, makowiec, piernik, babka wielkanocna, tort czekoladowy i sernik nowojorski - każdy pr...

Zobacz wszystkie przepisy z tej kategorii
Desery
Desery w: Sylwester

Słodkie zakończenie sylwestrowej kolacji to must-have, które wprowadzi wszystkich w radosny nastrój na nowy rok.

Zobacz wszystkie przepisy z tej kategorii
Reklama