Wyjątkowy zimowy deser łączący tradycyjne polskie składniki: paloną kaszę gryczaną jako kruchy spód i kruszonka, kremowy twaróg ubity z maślanką i jajkami oraz aromatyczny sos z pieczonych buraków i polskich jabłek z cynamonem. Danie jest kontrastem tekstur — chrupiący, orzechowy spód, gładki, lekko kwaśny krem i słodko-kwaśny, lekko karmelizowany sos buraczno-jabłkowy — oraz kontrastem kolorów: ciemny, złoto-brązowy spód, śnieżnobiały krem i intensywny rubinowy sos. To deser idealny na zimowe święta, rodzinne obiady lub jako efektowny akcent na stoliku przy herbacie. Podawaj schłodzony, z dodatkiem opiekanych orzechów włoskich i ewentualnie namoczonych suszonych śliwek.
Rozgrzej suchą dużą patelnię na średnim ogniu. Wsyp kaszę gryczaną paloną (150 g) i praż ją bez tłuszczu przez 6–8 minut, często mieszając drewnianą łyżką, aż zacznie intensywnie pachnieć i wydobędzie się więcej brązowych (nie przypalonych) nut. Powinna stać się bardziej łuskowata i sucha — to oznacza, że dobrze się uprażyła.
Składniki:
Kasza gryczana palona
Użyj szerokiej patelni (średnica min. 24 cm). Prażenie rozwija smak — pilnuj, bo łatwo przypalić; jeśli czujesz dym, zmniejsz ogień natychmiast.
2
Przełóż uprażoną kaszę do blendera lub malaksera (możesz też użyć moździerza) i zmiel około połowy na drobną, ale wciąż lekko ziarnistą mączkę (około 70–80 g w zmielonej formie). Resztę pozostaw w większych kawałkach — to będzie kruszonka. Przełóż wszystko do dużej miski.
Składniki:
Kasza gryczana palona
Jeśli nie masz blendera, zmiel kaszę w młynku do kawy kilkoma porcjami. Nie miel na pył — zależy nam na teksturze.
3
Do zmielonej kaszy dodaj mąkę (80 g), 40 g cukru (z ogólnej puli 80 g) i zimne masło (60 g) pokrojone w małe kawałki. Rozcieraj palcami lub użyj siekacza do ciasta, aż masa zacznie się zlepiać w grudki i przypominać mokrą kruszonkę. Jeśli masa wydaje się zbyt sucha, dodaj łyżeczkę zimnej wody. Z 1/3 masy odłóż do dekoracji posypki; resztę przełóż do tortownicy o średnicy 20–22 cm wyłożonej papierem do pieczenia i równomiernie dociśnij na dno, formując spód o grubości około 1 cm.
Użyj tortownicy 20–22 cm; jeśli nie masz, użyj formy o podobnej średnicy. Do dociśnięcia spodu najlepiej użyć dna szklanki wyłożonego papierem do pieczenia.
4
Wstaw formę ze spodem do piekarnika nagrzanego do 180°C (góra-dół) i podpiecz spód 12–15 minut, aż brzegi lekko się zrumienią i będą bardziej zwarte. Wyjmij i odstaw do przestudzenia. Resztę masy kruszonkowej zachowaj, będzie posypką i dekoracją.
Składniki:
Kasza gryczana palona
Najlepsza jest blacha ustawiona w środkowej części piekarnika. Nie piecz z termoobiegiem lub zmniejsz temperaturę o 10–15°C, jeśli używasz termoobiegu.
Sos pieczone buraki i jabłka
5
Nagrzej piekarnik do 200°C. Odetnij liście z buraków, umyj buraki (300 g), osusz ręcznikiem i każdy burak zawiń pojedynczo w folię aluminiową. Ułóż na blaszce i piecz 45–60 minut (czas zależny od wielkości) aż buraki będą bardzo miękkie — sprawdź, nakłuwając je nożem; nóż powinien wchodzić gładko. Po upieczeniu ostrożnie rozwiń i odstaw do przestudzenia, aż będzie można je trzymać gołą ręką.
Składniki:
Buraki (surowe)
Użyj termometru lub widelca do testu miękkości; większe buraki mogą wymagać do 60 minut. Owijanie w folię przyspiesza gotowość i zapobiega wysychaniu.
6
Gdy buraki ostygną na tyle, by je obrać, zdejmij skórkę (użyj rękawiczek lub ściereczki — sok intensywnie barwi dłonie) i pokrój w kostkę około 1–1,5 cm. Obierz i pokrój jabłka (200 g) na podobnej wielkości kawałki. Na średniej patelni rozgrzej łyżkę masła (jeśli zabraknie możesz dodać 5 g dodatkowego masła), wsyp pozostałe 40 g cukru i mieszaj na średnim ogniu aż cukier zacznie się rozpuszczać i lekko karmelizować (3–4 minuty) — powinien mieć złoto-bursztynowy kolor. Dodaj pokrojone jabłka, karmelizuj 4–5 minut aż zmiękną, a następnie dodaj pokrojone buraki, 20 g soku z cytryny (użyj całości 20 g), cynamon (2 g) i ewentualnie posiekane namoczone suszone śliwki (50 g, jeśli używasz). Gotuj razem 6–8 minut na niedużym ogniu, aż smaki się połączą, a płyn lekko zredukuje do gęstego, błyszczącego sosu. Spróbuj i dopraw odrobiną soli (szczypta).
Składniki:
Jabłko, Buraki (surowe), Cukier, Sok z cytryny, Cynamon, Suszone śliwki
Użyj szerokiej patelni z powłoką nieprzywierającą. Jeśli sos jest za gęsty, dolej 1–2 łyżki gorącej wody. Dodatkowo można dodać suszone śliwki dla głębszego smaku (składnik opcjonalny).
Krem twarogowo-maślankowy
7
W dużej misce umieść twaróg (400 g). Jeśli twaróg jest ziarnisty, najpierw przepuść go przez sitko lub użyj blendera ręcznego, aby uzyskać gładką masę. Dodaj 40 g cukru (pozostała część z puli), maślankę (200 ml), jajka (120 g, czyli 2 szt.), oraz szczyptę soli (1 g). Ubijaj mikserem na niskich obrotach przez 30–60 sekund, aż składniki połączą się w gładką, jednolitą masę bez widocznych grudek. Nie miksuj zbyt długo — wystarczy, by masa była gładka i delikatnie płynna.
Użyj miksera z końcówką do ubijania lub ręcznego blendera. Zbyt długie ubijanie napowietrzy masę i może spowodować pęknięcia podczas pieczenia. Jeśli nie masz miksera, dokładnie wymieszaj masę drewnianą łyżką przez 2–3 minuty.
Montaż i pieczenie
8
Wlej masę twarogową na podpieczony spód (z kroku 4). Wyrównaj powierzchnię łopatką. Wstaw tortownicę do piekarnika rozgrzanego do 160°C (góra-dół). Piecz 45–55 minut — środek powinien być lekko galaretowaty przy poruszeniu formy, brzegi zaś będą ścięte. Jeśli wierzch zbyt szybko się rumieni, przykryj delikatnie folią aluminiową po 30 minutach pieczenia.
Użyj środkowej półki piekarnika. Jeśli masz termometr, temperatura wewnętrzna masy powinna wynosić około 70–75°C. Nie otwieraj piekarnika w pierwszych 30 minutach, aby masa nie opaść.
Studzenie i chłodzenie
9
Po upieczeniu wyłącz piekarnik i uchyl drzwi o około 2–3 cm. Pozostaw tortownicę w uchylonym piekarniku na 45–60 minut, aby sernik stopniowo stygnął — to zapobiegnie pęknięciom. Następnie wyjmij i całkowicie ostudź w temperaturze pokojowej, a potem wstaw do lodówki na minimum 4 godziny (najlepiej całą noc).
Stopniowe studzenie jest kluczowe — gwałtowne chłodzenie powoduje pęknięcia. Jeśli spieszy cię czas, możesz schłodzić najpierw w misce z zimną wodą, ale to ryzykowne.
Wykończenie i podanie
10
Tuż przed podaniem delikatnie podgrzej sos buraczano-jabłkowy (z kroku 6) żeby był ciepły i lepki. Wyjmij schłodzony sernik z formy, nałóż równomiernie sos na środek sernika, pozostawiając brzegi odsłonięte. Posyp wierzch odłożoną kruszonką z kaszy gryczanej i drobno posiekanymi, lekko opieczonymi orzechami włoskimi (40 g opcjonalnie). Jeśli używasz suszonych śliwek (50 g), pokrój je na małe paski i rozłóż po wierzchu jako dodatkowy akcent.
Użyj szpatułki do nakładania sosu. Dodatkowo można dodać odrobinę miodu (niepodany w składnikach) dla połysku, ale to opcjonalne. Serwuj w temperaturze lekko schłodzonej.
Ciekawostka
💡
Kasza gryczana była w dawnych czasach jednym z podstawowych produktów polskiej kuchni górskiej i chłopskiej. Palenie kaszy (kasza gryczana palona) jest tradycyjną metodą, która wydobywa orzechowy aromat i świetnie sprawdza się jako alternatywa do kruchego ciasta lub spodu deserowego.
Podawaj schłodzony, pokrojony na kawałki 6 porcji. Każdą porcję możesz dodatkowo posypać świeżo startą skórką z cytryny (nie jest wymieniona w składnikach) lub odrobiną jogurtu greckiego dla kontrastu. Do sernika pasuje herbata z imbirem lub czarna herbata z cytryną.
🥡Przechowywanie
Przechowuj w lodówce przykryty folią spożywczą lub w szczelnym pojemniku do 3–4 dni. Sos buraczano-jabłkowy można przechować oddzielnie w słoiku w lodówce do 5 dni. Nie zamrażaj sernika z sosem — tekstura kremu ulegnie pogorszeniu.
Desery to słodkie zakończenie posiłku, które sprawia radość zarówno dzieciom, jak i dorosłym. W tej kategorii prezentujemy przepisy na różnorodne słodkości - od prostych kremów i musów, przez eleganckie panna cotty, po wykwintne tarty owocowe. Nasze desery obejmują zarówno klasyki polskiej kuchni...
Komentarze (0)
Bądź pierwszy który skomentuje ten przepis!
Dodaj komentarz