Rozgrzej piekarnik do 180°C (jeśli używasz termoobiegu ustaw 160°C). Wybierz naczynie żaroodporne: prostokątne 20x20 cm lub okrągłe o średnicy ok. 24 cm — pojemność powinna pomieścić około 800 g ziemniaków w kilku cienkich warstwach.
Opis
Klasyczne ziemniaki gratin z serem to kremowe, warstwowe danie zapiekane na złocistą, chrupiącą skorupkę z sera — idealny dodatek do romantycznej kolacji walentynkowej. Potrawa pochodzi z kuchni francuskiej (gratin dauphinois) i wyróżnia się delikatnymi, cienkimi plasterkami ziemniaków zanurzonymi w aromatycznym sosie śmietanowo-czosnkowym, przeplatanymi warstwami stopionego sera. Podawaj jako dodatek do pieczonego mięsa, steku lub pieczonych warzyw; świetnie komponuje się z czerwonym winem i prostą zieloną sałatką. Walory smakowe: kremowa konsystencja, delikatny czosnkowo-gałkowy aromat, słona nutka sera i złocista, lekko chrupiąca powierzchnia. Wizualnie: warstwy ziemniaków tworzą elegancki, rustykalny wzór, a rumiana skórka dodaje apetycznego kontrastu.
Składniki (10)
- Ziemniaki 5.3 szt.
- Śmietanka kremówka 30% 300 ml
- Mleko 2% 100 ml
- Masło 30 g
- Czosnek 2 ząbki
- Ser żółty (gruyère lub cheddar) 150 g
- 🌿 Przyprawy
- Sól 0.1 szczypt
- Pieprz czarny 2 szczypty
- ✨ Opcjonalne
- Gałka muszkatołowa 2 szczypty
- Tymianek świeży 0.3 pęczków
💡 Kliknij na składnik aby oznaczyć jako użyty
Kroki przygotowania
Przygotowanie
Obierz ziemniaki i opłucz je pod zimną wodą. Używając mandoliny lub ostrego noża krojones ziemniaki w bardzo cienkie plasterki o grubości 2–3 mm. Rób to na desce, trzymaj ziemniaka stabilnie jedną ręką, a drugim prowadź plastry równomiernie. Po pokrojeniu trzymaj plasterki w zimnej wodzie, aby pozbyć się nadmiaru skrobi.
Zetrzyj ser na tarce o grubych oczkach. Zachowaj około 50 g sera do posypania wierzchu, a resztę (ok. 100 g) przeznacz do przedzielenia między warstwy ziemniaków.
Sos
Obierz i drobno posiekaj lub przeciśnij przez praskę czosnek. W średnim rondlu rozpuść 20 g masła na małym ogniu (ok. 1–2 minuty), aż przestanie się pienić — nie pozwól mu się zrumienić. Dodaj czosnek i smaż mieszając 20–30 sekund, aż zacznie pachnieć (nie rumienić). Wlej śmietankę i mleko, podgrzewaj na średnim ogniu, mieszając, aż zacznie się delikatnie gotować (małe pęcherzyki przy brzegach) — ok. 3–4 minuty. Zdejmij z ognia i dopraw solą (ok. 2 szczypty z przewidzianych 3), świeżo mielonym pieprzem oraz opcjonalnie odrobiną świeżo startej gałki muszkatołowej (1 szczypta). Sos powinien lekko zgęstnieć i mieć aksamitną konsystencję.
Składanie
Natłuść dno i boki naczynia 10 g masła (użyj pędzelka lub papierowego ręcznika). Ułóż pierwszą warstwę plasterków ziemniaków tak, by nachodziły na siebie w ładny wzór (każdy plasterek przykrywa połowę poprzedniego). Układaj warstwy na około 3–4 mm grubości: po każdej 2–3 warstwie lekko posól (ok. 1 szczypta na warstwę), popieprz i posyp cienką warstwą sera (ok. 25–30 g rozłożone równomiernie). Kontynuuj, aż wyczerpiesz ziemniaki; ostatnią warstwę przykryj mieszanką śmietankowo-mleczną tak, aby sos sięgał do około 2–3 mm poniżej krawędzi naczynia.
Wlej resztę sosu równomiernie na ułożone ziemniaki. Posyp wierzch pozostałym startym serem (ok. 50 g). Jeśli chcesz uzyskać dodatkowy aromat i rumienienie, rozłóż na wierzchu kilka małych kawałków pozostałego masła (ok. 10 g). Przykryj naczynie folią aluminiową lub pokrywką, aby zapobiec nadmiernemu zrumienieniu podczas początkowego etapu pieczenia.
Pieczenie
Wstaw naczynie przykryte do nagrzanego piekarnika. Piecz przykryte przez 40 minut w 180°C (160°C z termoobiegiem). Po 40 minutach zdejmij folię i piecz dalej przez 15–20 minut, aż wierzch będzie złocisty i bąbelkujący. Całkowity czas pieczenia: 55–60 minut.
Wykończenie i serwowanie
Wyjmij zapiekankę z piekarnika i odstaw na 10–15 minut, aby sos lekko stężał — dzięki temu porcje będą się ładniej kroić. Przed podaniem posyp opcjonalnie świeżymi listkami tymianku (posyp 1–2 łyżeczki drobnych listków z 1 pęczka). Pokrój porcje łopatką i podawaj gorące jako dodatek do głównego dania.
Ciekawostka
Gratin dauphinois pochodzi z regionu Dauphiné we Francji; tradycyjnie przygotowywano go z surowych ziemniaków i śmietanki bez sera (ser dodawano później jako lokalną modyfikację). Nazwa 'gratin' odnosi się do złocistej, zapieczonej powierzchni.
Najlepsze na
Wskazówki
Podawaj na gorąco bezpośrednio z naczynia lub nakładaj porcje na podgrzane talerze; zestawiaj z pieczonym stekiem, pieczonym kurczakiem lub duszonymi warzywami. Dla balansującej świeżości dodaj prostą sałatkę z rukoli z lekkim winegretem. Dopełnieniem będzie czerwone wino o umiarkowanej taniczności (np. Merlot) lub białe o pełnym ciele (np. Chardonnay).
Przechowuj w lodówce przykryte folią lub w szczelnym pojemniku do 2–3 dni. Aby podgrzać: rozgrzej piekarnik do 160–170°C i piecz 20–25 minut aż wnętrze będzie gorące, a wierzch się przyrumieni; można też podgrzać pojedyncze porcje w mikrofalówce (ok. 2–3 minuty), ale strata chrupkości może wystąpić. Dania nie zaleca się mrozić (zmiana tekstury ziemniaków i sosu).
📸 Ugotowane przez społeczność
Zaloguj się, aby dodać zdjęcieDodaj zdjęcie gotowej potrawy
Po zatwierdzeniu przez moderatora otrzymasz 10 punktów doświadczenia.
Nikt jeszcze nie dodał zdjęcia. Bądź pierwszy!
Komentarze (0)
Bądź pierwszy który skomentuje ten przepis!
Dodaj komentarz