Żur tradycyjny - zdjęcie 1
← Przepisy

Żur tradycyjny

Pikantne Zupy Dania główne 2880 min Średni 11 wyświetleń ~39,32 PLN - (0)
Oceń:
(0)
Zacznij gotować

Opis

Żur tradycyjny to klasyczna, aromatyczna polska zupa na zakwasie żytnim, o wyraźnej kwaskowatej nucie i delikatnej, mięsnej głębi dzięki wędzonym produktom. Pochodzi z kuchni centralnej i wschodniej Polski; często podawany na śniadanie wielkanocne lub jako sycące danie główne. Podaje się go zazwyczaj z białą kiełbasą, gotowanymi ziemniakami i jajkiem na twardo; smakuje świetnie z łyżką kwaśnej śmietany i posiekanym szczypiorkiem. Wizualnie żur ma kremową, nieco mętną konsystencję, jasny beżowo-kremowy kolor z drobnymi kawałkami mięsa i marchewki oraz zielonym akcentem szczypiorku.

Składniki (19)

Porcje:
4
  • Zakwas żytni 400 ml
  • Biała kiełbasa surowa 500 g
  • Boczek wędzony 200 g
  • Marchew 1.3 szt.
  • Pietruszka korzeń 0.8 szt.
  • Seler korzeń 60 g
  • Cebula 1 szt.
  • Czosnek 2 ząbki
  • Ziemniaki 2.7 szt.
  • Mąka pszenna 20 g
  • Masło 20 g
  • Jajko 2 szt.
  • 🌿 Przyprawy
  • Liść laurowy 13.3 szt.
  • Ziele angielskie 3 g
  • Majeranek suszony 2 łyżeczki
  • Sól 6 g
  • Pieprz czarny (ziarna) 3 g
  • ✨ Opcjonalne
  • Śmietana kwaśna 18% 100 g
  • Szczypiorek świeży 10 g
💰 Szacowany koszt dania: ~39,32 PLN (9,83 PLN/porcję)

💡 Kliknij na składnik aby oznaczyć jako użyty

Kroki przygotowania

Zakwas

1

Przygotowanie zakwasu (jeśli nie używasz gotowego): do wyparzonego słoika włóż 100 g mąki żytniej razowej i 100 ml letniej wody (temperatura ok. 30–35°C). Wymieszaj drewnianą łyżką na gładką papkę, przykryj lnianą ściereczką i odstaw w ciepłe miejsce (ok. 20–25°C). Powtarzaj dokarmianie co 24 godziny: dodaj po 50 g mąki i 50 ml letniej wody, wymieszaj i odstaw. Po 48 godzinach zakwas powinien być kwaśny w smaku, lekko gazowany i pachnieć przyjemnie fermentacją - wtedy można go użyć. Potrzebujesz 400 ml gotowego zakwasu.

Składniki: Zakwas żytni
Użyj czystego, wyparzonego słoika i drewnianej łyżki. Temperatura jest kluczowa: za zimno fermentacja wolna, za gorąco zabija kulturę. Jeśli po 48 h nie ma bąbelków ani kwaśnego zapachu, dokarm jeszcze 24 h albo użyj gotowego zakwasu ze sklepu.

Bulion

2

Przygotuj bulion: do dużego garnka (min. 3-4 l) wlej 2 litrów wody. Wrzuć boczek wędzony (200 g), obraną marchew, pietruszkę, seler, połowę cebuli (75 g) przekrojoną na pół, liście laurowe i ziele angielskie. Powoli podgrzewaj do wrzenia na średnim ogniu.

Składniki: Boczek wędzony, Marchew, Pietruszka korzeń, Seler korzeń, Cebula, Liść laurowy, Ziele angielskie
Użyj garnka o pojemności co najmniej 3 litrów, by bulion miał miejsce do gotowania. Podgrzewaj powoli — gwałtowne wrzenie spowoduje zmętnienie. Drewniana łyżka pomoże ułożyć składniki.
3

Gdy woda zacznie wrzeć, zmniejsz ogień na mały, zbierz szumowiny łyżką cedzakową (pianę i zanieczyszczenia) przez 8–10 minut. Następnie przykryj garnek częściowo i gotuj na bardzo łagodnym ogniu przez 45–60 minut — bulion powinien delikatnie pyrkać. Po tym czasie sprawdź miękkość boczku i warzyw.

Składniki: Boczek wędzony, Marchew, Pietruszka korzeń, Seler korzeń
Zbieranie szumowin daje klarowny bulion. Nie gotuj na dużym ogniu, bo mięso stanie się twarde. Czas gotowania 45–60 minut zapewnia wydobycie smaku bez rozpadania warzyw.

Przygotowanie kiełbasy i dodatków

4

W międzyczasie zagotuj w osobnym garnku ziemniaki (400 g) w osolonej wodzie: włóż obrane i pokrojone na kawałki ziemniaki, zalej zimną wodą, podgrzej do wrzenia i gotuj 15–20 minut aż będą miękkie (sprawdzisz widelcem — widelec powinien wchodzić gładko i bez oporu). Ugotuj też 2 jajka na twardo: włóż jajka do małego garnuszka, zalej zimną wodą, podgrzej do wrzenia, od momentu wrzenia gotuj 9 minut, po czym przelej zimną wodą.

Składniki: Ziemniaki, Jajko
Użyj średniego garnka do ziemniaków. Jeśli ziemniaki kroisz na równe kawałki (ok. 3 cm), ugotują się równomiernie. Jajka po 9 minutach od wrzenia będą twarde, natomiast chłodny prysznic zatrzyma proces gotowania.

Przygotowanie kiełbasy

5

Białą kiełbasę (500 g) nakłuj w kilku miejscach widelcem, aby nie pękła i zachowała ładny kształt. Umieść kiełbasę w drugim garnku z zimną wodą, podgrzej do lekkiego wrzenia i gotuj 12–15 minut na małym ogniu. Po ugotowaniu wyjmij, odstaw na deskę i po 5 minutach pokrój na plastry grubości 1–1,5 cm lub podaj w całości.

Składniki: Biała kiełbasa surowa
Nakłuwanie zapobiega pękaniu osłonek. Gotuj na małym ogniu, by nie rozleciała się skórka. Możesz też zrumienić kiełbasę na patelni na złoto, jeśli wolisz bardziej intensywny smak.

Cedzenie bulionu

6

Po 45–60 minutach gotowania wyjmij boczek i warzywa cedzakiem. Bulion przecedź przez sitko do czystego garnka, aby był klarowny. Odetnij mięso od boczku i pokrój je na drobne kawałki — mięso możesz dodać z powrotem do zupy lub użyć do podania.

Składniki: Boczek wędzony, Marchew, Pietruszka korzeń, Seler korzeń
Użyj drobnego sitka i dużej miski lub drugiego garnka do przecedzenia. Nie wyrzucaj wyjętych warzyw — część możesz pokroić i dodać do zupy, jeśli chcesz pełniejszej konsystencji.

Zupa - łączenie zakwasu

7

Do gorącego przecedzonego bulionu (ok. 1,5–1,7 l) wlej 400 ml zakwasu żytniego stopniowo, mieszając chochelką. Zagotuj delikatnie na średnim ogniu, ale nie doprowadzaj do gwałtownego wrzenia (może spowodować oddzielenie śmietany, jeśli użyjesz). Spróbuj zupy — powinna mieć przyjemną kwaskowatość. Jeśli jest zbyt kwaśna, dodaj trochę przegotowanej wody; jeśli za mało, dodaj kolejnie po 50 ml zakwasu i próbuj.

Składniki: Zakwas żytni
Mieszaj powoli, by zakwas równomiernie się rozprowadził. Nie gotuj zupy długo po dodaniu zakwasu (5–10 minut wystarczy), bo długo gotowany zakwas może stać się zbyt intensywny i gorzki.

Zupa - doprawianie i zasmażka

8

Dodaj pokrojone mięso z boczku z powrotem do zupy oraz przeciśnięty przez praskę czosnek (10 g). Dopraw solą (6 g) i kilkoma ziarnami pieprzu (3 g). W małej patelni rozpuść masło (20 g), dodaj mąkę (20 g) i smaż na małym ogniu 1–2 minuty mieszając trzepaczką, aż powstanie jasna zasmażka (nie rumieniąca się). Stopniowo wlewaj około 100 ml gorącej zupy do zasmażki, intensywnie mieszając, aby rozprowadzić grudki, a następnie wlej całą mieszankę z powrotem do garnka i dokładnie wymieszaj. Gotuj razem 3–5 minut, aby zasmażka zagęściła zupę.

Składniki: Masło, Mąka pszenna, Czosnek, Sól, Pieprz czarny (ziarna)
Użyj małej patelni lub rondelka i trzepaczki do zasmażki. Zasmażka nie powinna się przypalać — mieszaj cały czas. Jeśli zupa zrobi się zbyt gęsta, dolej gorącej wody po 50 ml do osiągnięcia pożądanej konsystencji.

Wykończenie zupy

9

Dodaj majeranek suszony (4 g) do zupy i gotuj jeszcze 2 minuty. Spróbuj i dopraw w razie potrzeby solą i świeżo zmielonym pieprzem. Jeśli chcesz złagodzić kwasowość, dodaj łyżkę (ok. 25 g) kwaśnej śmietany na talerz tuż przed podaniem lub zabiel zupę całą śmietaną (opcjonalnie 100 g) — w takim wypadku zahartuj śmietanę: wymieszaj 2–3 łyżki gorącego wywaru z śmietaną w miseczce, a następnie wlej powoli do zupy, mieszając.

Składniki: Majeranek suszony, Śmietana kwaśna 18%
Dodawaj majeranek i śmietanę stopniowo, próbując smaku. Jeśli nie chcesz zasmażki, możesz pogrubić zupę większą ilością zakwasu lub zmiksowanymi warzywami z bulionu.

Podanie

10

Na talerze wyłóż porcję ugotowanych ziemniaków (100 g na osobę) lub dodaj ziemniaki do misek z zupą według gustu. Na zupie ułóż plastry białej kiełbasy (lub kawałek całej), połowę ugotowanego jajka na twardo (jedno jajko na dwie osoby) i posyp drobno posiekanym szczypiorkiem (opcjonalnie). Podawaj gorące.

Składniki: Biała kiełbasa surowa, Jajko, Ziemniaki, Szczypiorek świeży, Śmietana kwaśna 18%
Użyj głębokich talerzy do zupy. Jeśli podajesz śmietanę, każdemu gościowi możesz dać łyżeczkę śmietany do zabielenia na talerzu.

Ciekawostka

💡

Żur jest jedną z najstarszych polskich zup na zakwasie; historycznie używano go jako sposobu na konserwację zboża i wzbogacenie diety w okresach postu. W niektórych regionach Polski żur był obowiązkowy na śniadaniu wielkanocnym.

Najlepsze na

Wielkanoc chłodne dni rodzinne obiady

Wskazówki

🍽️ Serwowanie

Podawaj żur gorący w głębokich talerzach. Dopełnieniem będą gotowane ziemniaki i połówki jajka. Dla bogatszego smaku możesz zrumienić plastry kiełbasy na patelni przed podaniem. Śmietana łagodzi kwasowość, a świeży szczypiorek dodaje kontrastu kolorystycznego i aromatycznego.

🥡 Przechowywanie

Przechowuj zupę w lodówce w zamkniętym pojemniku do 3 dni. Zakwas dodawaj dopiero przy podgrzewaniu — nie zalecane jest długie gotowanie już po dodaniu zakwasu. Do ponownego podgrzewania użyj garnka i podgrzewaj na małym ogniu, ewentualnie dodając trochę wody, jeśli konsystencja zgęstniała. Śmietanę dodawaj dopiero przed podaniem.

📸 Ugotowane przez społeczność

Zaloguj się, aby dodać zdjęcie
Dodaj zdjęcie gotowej potrawy

Po zatwierdzeniu przez moderatora otrzymasz 10 punktów doświadczenia.

🍲

Nikt jeszcze nie dodał zdjęcia. Bądź pierwszy!

Nowości kulinarne

Porady 03.01.2026

Sztuka smażenia: Jak osiągnąć perfekcyjne temperatury?
Porady 03.01.2026

Sekret Idealnych Kotletów: Jak Prawidłowo Ubić Mięso
Porady 29.12.2025

5 sposobów na wykorzystanie resztek mini kiełbasek koktajlowych

Komentarze (0)

Bądź pierwszy który skomentuje ten przepis!

Dodaj komentarz

Może Cię też zainteresować

Tradycyjny pieczony schab z jabłkami i rozmarynem z pieczonymi warzywami 150 min

Tradycyjny pieczony schab z jabłkami i roz...

Dania główne
Tradycyjny rosół z kury 180 min

Tradycyjny rosół z kury

Zupy
Zupa z soczewicy z przyprawami 50 min

Zupa z soczewicy z przyprawami

Walentynki
Zupa z dyni z mlekiem kokosowym 90 min

Zupa z dyni z mlekiem kokosowym

Walentynki
Rosół wołowo-drobiowy 90 min

Rosół wołowo-drobiowy

Zupy
Zupa rybna z owocami morza 90 min

Zupa rybna z owocami morza

Walentynki

Kategorie tego przepisu

Zupy
Zupy w: Walentynki

Rozgrzewające zupy, idealne na romantyczną kolację, które wprowadzą w ciepły nastrój.

Zobacz wszystkie przepisy z tej kategorii
Dania główne
Dania główne w: Walentynki

Wykwintne dania główne, które zachwycą smakiem i aromatem, idealne na romantyczną kolację.

Zobacz wszystkie przepisy z tej kategorii
Reklama