Przygotuj ziemniaki: jeśli są młode i ładne, dokładnie je wyszoruj szczotką pod bieżącą wodą i pozostaw skórkę. Starsze ziemniaki obierz obieraczką i przetnij na równe kawałki (małe zostaw w całości, większe przekrój na połówki lub ćwiartki) — dzięki temu ugotują się równomiernie. Umieść ziemniaki w dużym garnku (pojemność min. 3-4 l) i zalej zimną wodą na około 2 cm ponad warstwą ziemniaków.
Opis
Ziemniaki z gzikiem to klasyczne, sycące danie kuchni polskiej — proste, domowe i rozgrzewające. Gzik to świeży twaróg (twaróg półtłusty) połączony z maślanką lub śmietaną, posiekanym szczypiorkiem i czosnkiem; podany z gorącymi, właśnie ugotowanymi ziemniakami oraz roztopionym masłem. Danie ma przyjemny kontrast temperatur: gorące, miękkie ziemniaki i chłodny, kremowy gzik z wyraźnymi ziarenkami twarogu. Regionalny twist: opcjonalna chrupiąca prażona kasza gryczana i/lub skwierczący boczek dodają tekstury i nut dymno-słonego smaku. Idealne na prosty obiad, kolację po pracy lub jako część śniadania wielkanocnego — serwuj z ogórkiem kiszonym lub surówką z kapusty dla dodatkowej kwasowości.
Użyte składniki
Składniki (11)
- Ziemniaki 5.3 szt.
- Twaróg półtłusty 200 g
- Maślanka 150 g
- Masło 30 g
- Czosnek 2 ząbki
- 🌿 Przyprawy
- Szczypiorek 0.3 pęczków
- Sól 6 g
- Pieprz czarny 4 szczypty
- ✨ Opcjonalne
- Ogórek kiszony (opcjonalnie) 150 g
- Prażona kasza gryczana (opcjonalnie, posypka) 30 g
- Boczek wędzony 100 g
💡 Kliknij na składnik aby oznaczyć jako użyty
Kroki przygotowania
Ziemniaki
Dodaj do garnka 4 g soli (ok. 1 płaska łyżeczka), przykryj garnek i ustaw średni ogień. Po doprowadzeniu do wrzenia zmniejsz ogień do takiego, aby woda delikatnie wrzała. Gotuj ziemniaki 18–25 minut w zależności od wielkości kawałków: małe będą gotowe po 18 minutach, większe po 22–25. Sprawdzaj widelcem — ziemniak jest gotowy, gdy widelec wchodzi gładko, a ziemniak jest miękki w środku (bez twardych środków).
Gzik
Przygotuj gzika: przełóż twaróg półtłusty do średniej miski. Rozkrusz go widelcem lub dłonią na drobne grudki — nie miksuj na gładką masę: gzik ma mieć widoczne ziarenka twarogu. Do twarogu wlej 100 ml maślanki i wymieszaj widelcem, aby nadać kremowej konsystencji. Jeżeli masa jest zbyt sucha, dodawaj maślankę po 10 ml, aż uzyskasz gęsty, ale lejący się gzik (konsystencja powinna przypominać gęsty jogurt z widocznymi grudkami twarogu).
Dodaj do gzika drobno posiekany szczypiorek (pęczek: posiekaj 30 g na desce ostrym nożem), przeciśnięty przez praskę lub drobno zgnieciony czosnek (10 g — 2 ząbki), 2 g świeżo zmielonego pieprzu oraz szczyptę soli do smaku. Dokładnie wymieszaj widelcem: gzik ma być aromatyczny, z wyraźnymi kawałkami twarogu i zielonymi piórkami szczypiorku.
Masło
Rozpuść masło w małym rondelku na małym ogniu: trzymaj rondel blisko ognia i poczekaj, aż masło się roztopi i zacznie lekko pienić (3–4 minuty). Nie doprowadzaj do mocnego brązowienia — chcesz klarowanego masła z delikatną orzechową nutą, ale bez spalenizny. Natychmiast zdejmij z ognia.
Opcjonalne dodatki
Jeśli używasz boczku: pokrój 100 g boczku w drobną kostkę i smaż na średniej patelni bez dodatku tłuszczu przez 6–8 minut, aż będzie złocisty i chrupiący. Odsącz na papierowym ręczniku. Jeśli używasz prażonej kaszy gryczanej: na suchej patelni praż 30 g kaszy przez 3–4 minuty, aż stanie się aromatyczna i chrupiąca. Ogórek kiszony pokrój w drobną kostkę (150 g) i osącz z nadmiaru soku.
Montaż i podanie
Odcedź ugotowane ziemniaki w durszlaku i odstaw na chwilę, by para nieco odparowała (1–2 minuty). Ułóż ziemniaki gorące na talerzach. Na każdy talerz nałóż 50 g gzika (możesz użyć łyżki), tak aby gzik stykał się z gorącym ziemniakiem — ciepło lekko ociepli gzika, ale nie rozpuści go. Polej ziemniaki roztopionym masłem (po około 7–8 g masła na porcję). Posyp posiekanym szczypiorkiem i świeżo zmielonym pieprzem. Dodatkowo możesz posypać chrupiącą kaszą gryczaną lub dorzucić kawałki chrupiącego boczku i ogórek kiszony obok jako kontrastowy dodatek.
Dodatkowe wskazówki
Podawaj natychmiast — ziemniaki najlepiej smakują świeże i gorące. Jako dodatki pasują ogórki kiszone, surówka z kapusty, kiszona papryka lub kompot z suszonych śliwek. Jeśli przygotowujesz porcję na porcję, pamiętaj by nie mieszać gzika z ziemniakami wcześniej, bo twaróg zrobi się zbyt wodnisty.
Ciekawostka
Gzik to typowo wielkopolski i poznański dodatek do ziemniaków — jego nazwa pochodzi prawdopodobnie od charakterystycznego "gzić" czyli szeleścić/kruszyć twaróg. Dawniej gzik był podstawowym, prostym daniem chłopskim podawanym z młodymi ziemniakami i cebulą.
Najlepsze na
Wskazówki
Serwuj ziemniaki z gzikiem gorące, bezpośrednio po złożeniu. Podawaj z dodatkami o wysokiej kwasowości (ogórek kiszony, kwaśna surówka) oraz chrupiącą posypką (prażona kasza gryczana lub skwierczący boczek) — kontrast temperatur i faktur podnosi doznania smakowe. Do picia pasuje kompot z jabłek lub napar z miętą.
Przechowuj gzika oddzielnie w szczelnym pojemniku w lodówce do 48 godzin. Ugotowane ziemniaki trzymaj w lodówce do 24 godzin; podgrzewaj w mikrofali lub na patelni z odrobiną masła, by odzyskały wilgotność. Nie polecane długotrwałe mrożenie gzika (zmienia strukturę twarogu).
📸 Ugotowane przez społeczność
Zaloguj się, aby dodać zdjęcieDodaj zdjęcie gotowej potrawy
Po zatwierdzeniu przez moderatora otrzymasz 10 punktów doświadczenia.
Nikt jeszcze nie dodał zdjęcia. Bądź pierwszy!
Komentarze (0)
Bądź pierwszy który skomentuje ten przepis!
Dodaj komentarz